Kuɗaɗen ƙananan hukumomi: RMAFC ta goyi bayan Gwamnatin Tarayya

Daga SANI AHMAD GIWA a Abuja

Hukumar Tattara Kuɗaɗen Shiga da Raba Kuɗaɗen Shiga (RMAFC) ta bayar da shawarar samar da cikakken ‘yancin cin gashin kan ƙananan hukumomin ƙasar nan kamar yadda ta goyi bayan gwamnatin tarayya a ƙoƙarin da take yi na ƙwato ƙananan hukumomin daga hannun gwamnatocin jihohi ta hanyar dokar bada tasiri ga tanade-tanaden Kundin Tsarin Mulki.

Shugaban RMAFC, Mohammed Bello Shehu, a cikin wata sanarwa, ya lura cewa LGCs a matsayin matakin gwamnati na uku na cikin gida a matakin farko ya kamata su kasance daga hannun gwamnatocin jihohi da na Tarayya domin an kafa su ne kawai don tabbatar da ingantaccen shugabanci a matakin farko.

Kundin tsarin mulkin Nijeriya ya amince da gwamnatin tarayya, jihohi, da ƙananan hukumomi a matsayin matakai uku na gwamnati sannan kuma matakan gwamnati guda uku da aka amince da su suna karɓar kuɗaɗe don gudanar da ayyukansu daga asusun tarayya da kundin tsarin mulki ya kafa.

Shehu ya yi tir da yadda gwamnatocin jihohi ke da rinjaye a harkokin ƙananan hukumomin da ke nuna ‘yancinsu na siyasa, gudanarwa da kuma kasafin kuɗi don haka ba su iya samar da ingantacciyar hidima ta fannin samar da ababen more rayuwa da zamantakewar al’umma zuwa ga tushe kamar yadda kundin tsarin mulki ya tanada.

“Cikakken cin gashin kansa zai samar da kyakkyawan shugabanci, gaskiya da riƙon amana a matakin ƙananan hukumomi. Ƙalubalen tsaro kamar ‘yan fashi, garkuwa da mutane, ta’addanci, tashe-tashen hankulan zaɓe, da dai sauransu, za su ragu da kaɗan idan har an karkatar da adadin kuɗaɗen da aka ware na ƙananan hukumomi domin bunƙasa karkara,” in ji Shehu a wata sanarwa mai ɗauke da sa hannun shugaban, yaɗa labarai da hulɗa da jama’a.

Ya yi nuni da cewa, yadda siyasar LGCs ke riƙe da shi ya sa al’umma ke da wuya kuma kusan ba za su iya yanke shawarar wanda zai zama shugabansu a wannan matakin na mulki wanda ya fi kusanci da jama’a.

Sanarwar ta ƙara da cewa, hukumar na da ra’ayin cewa baiwa ƙananan hukumomi cikakken ‘yancin cin gashin kansu, zai rage raɗaɗin talauci da ƙaura a yankunan karkara, da kuma kawo ribar dimokuraɗiyya ga al’umma kamar yadda hakan zai jawo ƙwararrun ‘yan takara a zaɓen kansiloli da za su inganta tsarin mulki a dukkan matakai a cikin dogon lokaci.

Shugaban ya ƙara da cewa za a iya kama matsalar rashin tsaro da ake fama da ita a dukkan sassan ƙasar nan idan har aka baiwa ƙananan hukumomi ‘yancin cin gashin kansu domin kuwa kananan hukumomi su ne mafi kusa da matakin gwamnati don shigar da dimbin al’ummar kasar nan cikin tsarin gudanar da mulki zai yi tasiri.

Shehu ya jaddada muhimmancin ba wa ƙananan hukumomi cikakken ‘yancin cin gashin kansu, da ba su damar ɗaukar ma’aikata, sarrafa ma’aikata, tara kuɗi, yin bankwana da kuma gudanar da ayyukansu ba tare da tsoma bakin gwamnatin jiha ba, ta yadda za a ba su cikakken ‘yancin cin gashin kai.

Shugaban ya ci gaba da cewa, “yana da kyau a lura cewa kundin tsarin mulki ya fito ƙarara cewa dole ne a samar da tsarin gudanar da zaɓen ƙananan hukumomi ta hanyar dimokuraɗiyya, kuma kundin tsarin mulki bai yi tanadin wasu tsare-tsaren gudanar da mulki a matakin ƙananan hukumomi ba fiye da tsarin ƙananan hukumomi na dimokuraɗiyya.”

Matsayin RMAFC ne ya kamata a baiwa ƙananan hukumomi ikon cin gashin kansu ta hanyar biyan kuɗaɗen kason kuɗi daga asusun tarayya kai tsaye zuwa asusunsu.

Don haka hukumar ta ba da cikakken goyon baya ga ƙarar da gwamnatin tarayya ta gabatar na neman odar ba da izinin shigar da kuɗaɗen da ke cikin asusun ƙananan hukumomi kai tsaye zuwa gare su daga asusun tarayya.