Batun gwajin ƙwayoyin halitta, wanda aka fi sani da DNA, ya kasance ɗaya daga cikin abubuwan da ke yawan tayar da muhawara a tsakanin ma’aurata da al’umma, musamman a Nijeriya, inda ake samun saɓani kan amincewa da dangantakar uba da ɗa a wasu gidaje.
A baya-bayan nan, wani iƙirari da ya yaɗu a kafafen sada zumunta ya danganta wani fasto da shirin sanya gwajin DNA a matsayin sharaɗi kafin ya amince da yi wa yara addu’ar albarka a coci.
Wannan iƙirari ya jawo hankalin mutane, tare da sake buɗe wata babbar muhawara kan dangantakar aure, amana tsakanin ma’aurata, haƙƙin yara da kuma yadda ya kamata a tafiyar da batun tantance uba na haƙiƙa.
Sai dai yana da muhimmanci a fayyace cewa, ba a samu tabbataccen rahoton da ya tabbatar da cewa wani fasto ya ɗauki wannan mataki a cikin kwanakin da ake magana a kai ba. Saboda haka, ba za a gabatar da iƙirarin a matsayin wani lamari da ya faru tabbatacce ba.
Gwajin DNA wata hanya ce ta kimiyya da ake amfani da ita wajen tantance dangantakar jini tsakanin mutane. Ana iya amfani da shi wajen tabbatar da ko wani mutum ne mahaifin wani yaro ko kuma a’a.
A Nijeriya, batun ya zama abin tattaunawa sosai a wasu lokuta, musamman idan aka samu sabani tsakanin ma’aurata kan asalin ɗa.
Wasu na ganin cewa gwajin yana da muhimmanci wajen tabbatar da gaskiya da kauce wa ruɗani kan uba na haƙiƙa, yayin da wasu ke ganin cewa sanya shi sharaɗi ga kowace iyali na iya haifar da rashin amana da matsalolin aure.
Haka kuma, akwai masu nuna damuwa kan yadda irin wannan batu zai iya shafar yara, waɗanda ba su da laifi kan matsalolin da suka taso tsakanin iyayensu.
Yadda batun ya taɓa shiga muhawarar addini:
A ranar 5 ga Satumban 2021, wani mai fafutukar kare haƙƙin jama’a, Deji Adeyanju, ya taɓo batun ne lokacin da ya shawarci majami’u da su ƙarfafa ma’aurata su yi gwajin DNA kafin gabatar da ‘ya’yansu domin addu’ar albarka.
Wannan magana ta biyo bayan wata taƙaddama da ta shafi wani mai gabatar da shirye-shiryen rediyo da kuma matarsa, inda batun dangantakar uba da ɗa ya zama abin tattaunawa a bainar jama’a.
Adeyanju ya yi nuni da cewa gwajin DNA na iya taimakawa wajen tabbatar da gaskiya, amma ra’ayin nasa ya samu martani iri-iri daga jama’a.
Wasu sun goyi bayan shawarar, suna ganin cewa tantance dangantakar jini na iya hana faruwar wasu matsaloli a nan gaba. Wasu kuma sun nuna damuwa kan yiwuwar sanya irin wannan gwaji ya zama wajibi, ba tare da la’akari da yanayin kowace iyali ba.
