Wani sabon binciken kimiyya ya gano alamun ƙwayoyin halittar cutar ƙyanda ta tumaki a cikin wani tsohon littafi da aka rubuta kusan shekaru 1,000 da suka gabata.
Masana sun ce wannan bincike ya ƙara buɗe wata sabuwar hanya ta fahimtar yadda tsofaffin takardu za su iya adana bayanai game da cututtukan da suka addabi dabbobi a ƙarnukan baya.
Littafin, wanda aka fi sani da York Gospels, na daga cikin tsofaffin rubuce-rubucen addinin Kirista da suka tsira daga lalacewar lokaci. Binciken da aka gudanar a kansa ya nuna cewa shafukan littafin ba wai kawai suna ɗauke da rubutun addini da tarihin zamanin da aka samar da su ba ne, har ma suna iya adana wasu muhimman bayanai game da halittu da cututtukan da suka wanzu a lokacin.
Masu binciken sun gano ragowar kwayoyin halittar cutar ƙyanda ta tumaki a cikin fatun dabbobin da aka sarrafa aka yi amfani da su wajen samar da shafukan littafin. Wannan ya nuna cewa takardun da aka yi amfani da su wajen rubuta tsofaffin littattafai na iya zama wata taska da ke ɗauke da bayanan kimiyya da ba a yi tsammanin za a iya samu a cikinsu ba.
A zamanin da ba a fara amfani da takardun zamani ba, ana amfani da fatun dabbobi wajen rubuta littattafai masu muhimmanci. Ana sarrafa fatar dabba ta hanyar cire gashi, tsaftace ta, sannan a shimfiɗa ta domin ta zama mai sauƙin rubutu.
Ana kiran irin wannan fata da aka shirya domin rubutu da sunan parchment. An yi amfani da ita sosai wajen rubuta littattafan addini, bayanan tarihi da sauran rubuce-rubuce masu muhimmanci a Turai da wasu sassan duniya.
Masana sun bayyana cewa, yayin da ake sarrafa waɗannan fatun, akwai yiwuwar wasu ragowar kwayoyin halitta daga dabbar da aka samo su daga gare ta su kasance a cikinsu. Idan waɗannan kwayoyin halitta suka tsira daga lalacewar lokaci, za su iya taimaka wa masana wajen gano bayanan da suka shafi rayuwar dabbobi da cututtukan da suka wanzu a zamanin da.
Binciken da aka gudanar kan York Gospels ya nuna cewa, duk da cewa an yi amfani da fatun dabbobin wajen rubuta saƙonnin addini, har yanzu suna iya ɗauke da alamun halittun da suka kasance a jikinsu ko kuma a muhallinsu a lokacin da aka samar da su.
Wannan ya sa masana ke ganin cewa tsofaffin littattafai na iya taimaka wa binciken kimiyya fiye da yadda aka saba tunani.
