Daga AISHA ASAS
A lokacin da Zainab Zee Diamond ta bayyana a hasken kamara, masu kallon fina-finan Hausa ba sa kallonta a matsayin wata jaruma da ta zo ta wuce kawai. Sun san fuskar, sun san muryar, sun san irin rawar da take takawa, har wasu daga cikinsu suka fi saninta da sunan halayen da ta taka a fim fiye da sunanta na ainihi.
A Labarina, shahararren shirin da ya ɗauki hankalin masu kallon talabijin da kafafen intanet na tsawon shekaru, ta zama Maman Bintalo, sunan da ya shiga cikin zukatan masu kallo har ya zama kamar nata na gaskiya. Amma a bayan wannan shaharar da kyamarori suka gina mata, akwai wata rayuwa da ba a cika gani ba; rayuwar jarumar da ta yi suna amma lokacin da rashin lafiya ta tsananta, ta shiga wani yanayi da ya tilasta a nemi taimakon jama’a domin a cike gibin kuɗin jinyarta.
Ranar Litinin 7 ga Satumba 2026 ce ta kawo ƙarshen wannan gwagwarmaya. Iyalanta sun tabbatar da rasuwarta bayan doguwar rashin lafiya da ta shafe wani lokaci tana jinya, yayin da abokai da abokan aikinta suka bayyana alhininsu kan rasuwar. An ruwaito cewa ta rasu ne a safiyar ranar, bayan Sallar Asuba, a Jihar Kaduna. Sanarwar ta rasuwarta ta sake dawo da sunan Zee Diamond cikin zukatan masu kallon Labarina, amma a wannan karon ba a dawo da ita ne saboda wata sabuwar fitowar fim ba; an dawo da ita ne saboda labarin mutuwarta.
Saidai mutuwarta ba ta fara ne a ranar 7 ga Satumba ba. Watanni da dama kafin wannan safiya, an riga an fara jin labarin gwagwarmayar da take yi da rashin lafiya. A ranar 30 ga Disamba 2025, jarumi kuma furodusa Yunusa Mu’azu ya fito da kira na neman taimakon kuɗi domin jinyar Zee Diamond, wadda ya kira Talatuwa, kuma masu kallo suka fi saninta da Maman Bintalo. A cewar bayanin da aka wallafa daga kiran nasa, ana buƙatar kusan Naira miliyan 25 domin jinya da tafiyar neman ƙwararrun magani a ƙasashen waje, yayin da kusan Naira miliyan 18 aka riga aka tara daga ‘yan Kannywood, ‘yan uwa da sauran masu taimako, abin da ya bar gibin kusan Naira miliyan bakwai.
Wannan adadi shi ne ya sa labarin Zee Diamond ya wuce batun “jaruma ta yi rashin lafiya”. Domin tambayar da ta taso a hankali ita ce: ta yaya mace da ta yi suna a wata masana’antar da miliyoyin mutane ke kallo za ta kai ga neman taimakon jama’a domin cike kuɗin jinya? Kuma idan an iya tara miliyoyin naira lokacin da matsala ta taso, me ya sa ba a samu wani tsari da zai kare ta tun kafin ta kai ga wannan hali?
A nan ne ya kamata a tsaya kafin a yi saurin cewa rashin kuɗi ne ya kashe ta. Babu wata hujjar likita da aka fito fili da za ta ba mu damar cewa haka ne. Iyalanta, a sanarwar da aka fitar bayan mutuwarta, ba su bayyana takamaiman cutar da ta yi ba; abin da suka tabbatar shi ne cewa ta shafe dogon lokaci tana karɓar magani kafin rasuwarta. Saboda haka, abin da za a iya cewa da tabbaci shi ne an taɓa neman taimakon kuɗin jinyarta, an bayyana gibin Naira miliyan bakwai a wancan lokacin, sannan bayan watanni aka sanar da rasuwarta bayan doguwar jinya.
Shin wace ce Zee Diamond kafin ta zama Maman Bintalo?
Zainab Zee Diamond ta kasance daga cikin fuskokin da suka samu karɓuwa a Kannywood, musamman saboda fitowarta a Labarina. Rahotannin rasuwarta sun sake jaddada yadda rawar da ta taka a shirin ta sa ta zama sananniya ga dimbin masu kallon fina-finan Hausa, yayin da wasu rahotanni suka ambaci sunayen Maman Bintalo da Talatuwa a matsayin ɗaya daga cikin halayen da masu kallo suka fi danganta ta da su.
Abin da ya fi muhimmanci a nan shi ne yadda sana’ar fim take aiki. Mai kallo yakan ga jarumi ne a cikin yanayin da labarin fim ya tsara masa: wani lokaci a matsayin mai kuɗi, wani lokaci uwa ko uba, wani lokaci shugaban gida, wani lokaci kuma mutum mai rayuwar jin daɗi. Amma rawar da mutum yake takawa a fim ba ta zama takardar shaidar cewa shi kansa yana da irin wannan dukiya ba. Shaharar da ake gani a fuskar talabijin ba lallai ta zama daidai da kuɗin da mutum yake da shi a asusun banki ba, kuma ba lallai ta zo da inshorar lafiya, fansho ko wani tsarin da zai ci gaba da kula da shi idan ya kasa yin aiki ba.
Wannan shi ne wurin da labarin Zee Diamond ya fara zama mai nauyi. Domin yayin da masu kallo suka san ta a matsayin jarumar da ta yi tashe, a wani lokaci rayuwarta ta koma neman taimakon jama’a domin a taimaka mata ta samu lafiyar da aka ce tana buƙata.
To, me ya faru da rashin lafiyarta har aka fara neman kuɗi?
Bayanan da Yunusa Mu’azu ya wallafa a ƙarshen 2025 sun ce Zee Diamond na fama da wata matsala mai tsanani da ta shafi hanyoyin jini da kaurin jini, kuma an danganta matsalar da abubuwan gado da allergy. A cewar rahoton da ya dogara da bayanin da aka yaɗa a lokacin, an ce yanayin ya sa wasu matakan jinya, ciki har da saka ruwa ta jijiya, suka zama masu wahala, sannan likitoci suka ba da shawarar a kai ta ƙasashen waje domin samun ƙarin kulawa ta musamman.
Sai dai waɗannan bayanai ya kamata a karanta su da iyaka. Su ne bayanan da aka gabatar a lokacin neman taimakon jinya, ba takardar bayanin lafiya da aka fitar kai tsaye daga asibitin da ke kula da ita ba. Wannan shi ya sa ba zai dace a gina wani hukunci na likita a kansu ba, ko a ce wannan cuta ce ta musamman da ita ce ta haddasa mutuwarta. Abin da rahoton ya tabbatar mana shi ne cewa yanayin lafiyarta ya kasance mai tsanani a wancan lokaci har aka fara neman kuɗin jinyar da aka kiyasta da Naira miliyan 25.
Abin da kuma ya fi jan hankali shi ne yadda aka nemi taimakon jama’a. Ba wai an nemi ɗan ƙaramin kuɗi domin biyan kuɗin asibiti na ɗan lokaci ba; an bayyana buƙatar miliyoyin naira, yayin da ‘yan masana’antar da iyalanta suka fara tattara abin da za su iya. An ce an samu kusan Naira miliyan 18 daga cikin kuɗin da ake buƙata, sannan aka nemi a cike ragowar miliyan bakwai.
A haka ne tambayar da ta fi zurfi ta bayyana: idan wannan ne halin da wata fitacciyar jarumar Kannywood za ta iya tsinci kanta a ciki bayan shekaru tana aiki, to yaya halin jaruman da ba su kai matakin shahara da ita ta kai ba?
Shin Kannywood ta yi watsi da ita ne?
Idan za mu bi zance na gaskiya ba ra’ayi na son rai ba, za mu amsa tambayar da a’a, ba abin da hujjojin da muka samu suke nuna ba ne. Akasin haka, bayanan lokacin jinyarta sun nuna cewa ‘yan Kannywood, ‘yan uwanta da sauran masu taimako sun shiga ƙoƙarin tara kuɗin da ake buƙata. An ce kusan Naira miliyan 18 an riga an samu daga cikin Naira miliyan 25. Wannan babban ƙoƙari ne, kuma bai kamata a goge shi daga labarin ba.
Amma taimakon gaggawa da ake tarawa bayan matsala ta taso ba abu ɗaya ba ne da tsarin walwala da aka gina tun kafin matsala ta zo. Wannan shi ne muhimmin bambancin da labarin Zee Diamond ya kamata ya sa a tattauna. Idan wata jaruma ta kamu da rashin lafiya, sai a buɗe asusun neman taimako, sai a yi kira a kafafen sada zumunta, sai a nemi masu hannu da shuni su bayar, wannan na iya ceton rai a wani lokaci; amma ba shi da tabbacin cewa za a iya samun kuɗin da ake buƙata a duk lokacin da irin wannan matsala ta sake faruwa.
Kuma a masana’antar da ke dogaro da mutane masu aiki a gaban kyamara da bayan ta, wannan ba ƙaramin gibi ba ne.
Shin shaharar jarumi tana nufin yana da wadatar da zai iya jinyar kansa?
Wannan ita ce wata babbar fahimta da ya kamata a gyara. A wajen mai kallo, sunan jarumi na iya zama babba sosai, amma girman suna ba ya gaya mana yadda kwangilarsa take, nawa ake biyansa, ko yana samun kuɗi daga tsoffin fina-finan da aka sake nunawa.
A wasu manyan masana’antun fim na duniya, an yi shekaru ana gina tsarin da ke ƙoƙarin magance wannan matsala ta hanyar ƙungiyoyin kwadago, inshora, fansho da kuma kuɗaɗen da ake biyan jarumi idan an sake amfani da aikin da ya yi.
A Hollywood, misali, SAG-AFTRA tana da tsarin da ke ba mambobin da suka cancanta damar samun healthcare da retirement/pension benefits, wato kula da lafiya da kuma kuɗaɗen ritaya ko mu ce fansho kuma kuɗaɗen da ake biya daga ayyukan da aka sake amfani da su, wato residuals, suna daga cikin tsarin kwangilolin masana’antar.
Shafin ƙungiyar ya bayyana cewa masu aiki a ƙarƙashin kwangilolin da suka dace suna tara cancantar lafiya da ritaya ta hanyar aikin da suke yi.
Ba wai wannan yana nufin dukkan jaruman Hollywood suna da arziki ko babu wanda ke fuskantar matsalar kuɗi ba. A’a. Abin da ya bambanta shi ne kasancewar tsarin da aka tsara tun kafin mutum ya kamu da rashin lafiya. A sabon yarjejeniyar SAG-AFTRA ta 2026, an ƙara magana kan kuɗin ritaya, kuɗin lafiya da inganta residuals, musamman a zamanin streaming. Hakan ya nuna cewa ko babbar masana’antar fim tana ci gaba da gyara tsarin kariyar ma’aikatanta saboda yanayin sana’ar yana canzawa.
Har ma tsarin biyan residuals ɗin yana da cikakken tsari: SAG-AFTRA ta bayyana cewa jaruman da suka cancanta na iya samun ƙarin kuɗi idan aka sake amfani da fina-finai ko shirye-shiryen da suka yi a wasu hanyoyin watsawa. Wannan yana nufin aikin da jarumi ya yi a baya ba lallai ne ya zama kuɗin da aka karɓa sau ɗaya ya ƙare ba.
A wasu kwangilolin fina-finan Amurka ma, ana ware wani kaso daga abin da aka biya mai yin fim zuwa tsarin fansho da tanadin lafiya. Misali, bayanan SAG-AFTRA na kwangilar theatrical sun nuna gudunmawar mai ɗaukar aiki ga waɗannan tsare-tsare, tare da tsarin residuals idan aka sake rarraba fim ɗin.
Wannan ba ƙaramin bambanci ba ne. Domin idan jarumi ya samu rashin lafiya bayan ya yi shekaru yana aiki, tambayar ba ta fara da “wa za mu roƙa?” ba; tsarin ya riga ya san inda za a fara.
Za mu ci gaba
