Daga JOHN D. WADA a Lafia
Gwamnatin Jihar Nasarawa na shirin kafa tsauraran dokokin tsaftar muhalli don kawo ƙarshen yin bayan gida a bayyane a jihar.
A matsayin wani ɓangare na wannan yunkuri gwamnati na da shirin gina sabbin bayan gida na jama’a a cikin babban birnin jihar gabanin ranar bayan gida ta duniya a ranar 19 ga Nuwamba.
An bayyana hakan ne a wani taron manema labarai a ranar Alhamis a Lafia da kwamishinar muhalli da ma’adanai Dakta Margaret Elayo ta yi.
Dakta Elayo ta bayyana rashin tsafta ba wai kawai abin kunya na zamantakewa ba ne, amma wani gaggawan matsalar lafiyar jama’a da ke haifar da ɓarkewar cututtukan kwalara, typhoid, da gudawa waɗanda za a iya hanawa.
“Sama da mutane biliyan 3.5 a duk duniya har yanzu suna rayuwa ba tare da tsaftar bayan gida mai aminci ba. A Najeriya, miliyoyin mutane har yanzu suna yin bayan gida a bayyane, wanda ke haifar da mutuwar dubban ‘ya’yanmu a kowace shekara, mutuwar da za a iya hanawa gaba ɗaya,” in ji Dakta Elayo.
Ta lura cewa a ƙarƙashin gwamnatin Gwamna Abdullahi Sule, ma’aikatar na mai da hankali kan manyan fannoni guda uku: aiki tare da sarakunan gargajiya don cimma al’ummomi marasa bayan gida a bayyane, gina bayan gida na jama’a masu sauƙin shiga da kuma kiyaye magudanan ruwa na cikin gida daga gurɓatattun abubuwa.
Kwamishinar ta bayyana cewa don murnar ranar bayan gida ta Duniya, ma’aikatar ta zaɓi aƙalla wurare huɗu masu buƙata sosai don gina daidaitattun bayan gida na jama’a nan take.
A cewarta, a saman jerin sun haɗa da tashar mota da kasuwar Shinge mai cunkoso a Lafia, wata babbar kasuwar nama inda yin bayan gida a bayyane ya tayar da manyan damuwa kan amincin abinci.
“Mun lura cewa mutane suna amfani da wurin da ake ajiye dabbobi don yin bayan gida a bayyane. Shi ya sa muka zaɓi wannan wurin don tabbatar da cewa abincinmu ya kasance mai lafiya yayin da muke ba mutane wurin da za su yi amfani da bayan gida cikin aminci,” in ji Dakta Elayo.
Dakta Elayo ta kara yin magana kan yunkurin ma’aikatar na inganta tsaftar makarantu, inda ta ce ta riga ta samar da kayayyakin al’umma guda uku kuma tana shirin ba da fifiko ga bayan gida masu dacewa da ‘ya’ya mata a makarantun cikin gida.
“Ba na son wata ‘yar yarinya ta fallasa ga jama’a kawai saboda tana son yin bayan gida,” ta ƙara da cewa.
Da take amsa tambayoyin ‘yan jarida kan aiwatar da doka da bayanai, Dakta Elayo ta amince cewa yayin da Najeriya ta samu ci gaba daga matsayinta na duniya da ta yi a baya a bayan Indiya, canza halayen mutane ya kasance babban ƙalubale.
Ta ƙara da cewa ma’aikatar na aiki tare da Majalisar Dokokin Jihar Nasarawa don zartar da tsauraran dokokin tsafta waɗanda za su hukunta masu laifi da kuma aiwatar da dokokin gini.
Ta yi kira musamman ga masu gidaje waɗanda ke amfani da alaƙar su don guje wa gargaɗin amincin gini maimakon gyara munanan kayayyaki.
“Wasu daga cikin mutanen da ke yin bayan gida a bayyane a zahiri suna da bayan gida; halayya ce kawai mara kyau. Ka ga wani yana tafiya a kan titi, ya hango wani kusurwa, sai ya yanke shawarar yin fitsari a wurin. Wannan halayya ce mara kyau,” in ji Kwamishinar.
Da take jaddada cewa gwamnati ba za ta iya magance matsalar ita kadai ba, Dakta Elayo ta yi kira ga shugabannin gargajiya, malamai, matasa, ‘yan kasuwa, da ‘yan jarida da su kula da muhallinsu tare da saka hannun jari a kayayyakin al’umma.
“Bayan gida ba alatu ba ne; haƙƙi ne da alhaki. Idan muna da bayan gida masu tsabta, muna da iyalai masu lafiya. Idan muna da iyalai masu lafiya, muna da al’ummomi masu zaman lafiya. Kuma idan muna da al’ummomi masu zaman lafiya, muna da Jihar Nasarawa mai ƙarfi da Najeriya mai ƙarfi,” in ji ta.
