Daga MAHDI M. MUHAMMAD
Gwamnatin Tarayya ta ce ta na shirin zuba jarin dala miliyan 800 domin gina ƙananan hukumomi da cibiyoyin rarraba wutar lantarki a wani ɓangare na shirin samar da wutar lantarki mai ɗorewa.
Hakan na ƙunshe ne a cikin wata sanarwa da Bolaji Tunji, mai baiwa ministan wutar lantarki shawara na musamman kan harkokin yaɗa labarai da dabarun sadarwa ya fitar ranar Lahadi a Abuja.
Tunji ya ce, ministan wutar lantarki, Adebayo Adelabu, ya bayyana haka a lokacin rangaɗin masana’antar watsa wutar lantarki da rarraba wutar lantarki ta kudancin TBEA a birnin Beijing na ƙasar Chana.
Ya ce, ministan ya je birnin Beijing domin halartar taron ƙolin haɗin gwiwar Chana da Afirka.
Adelabu ya ce za a raba jarin gida biyu: dala miliyan 400 na Lot 2, wanda ya shafi yankunan Benin, Fatakwal, da Enugu Distribution Companies (DISCOs), da dala miliyan 400 na Lot 3, wanda ya shafi Abuja, Kaduna, Jos. da Kano DISCOs yankunan ikon mallakar kamfani.
Ministan ya nuna damuwarsa kan yadda kamfanonin rarraba wutar lantarki (DISCO) suka ƙi amincewa da wutar lantarkin, wanda a baya-bayan nan ya haifar da raguwar ƙarfin wutar lantarki daga megawatt 5,170 da megawatt 1,400 saboda gazawarsu wajen sarrafa wutar.
Ya ce, duk da koma bayan da aka samu, gwamnati na da burin ƙara samar da wutar lantarki zuwa megawatt 6,000 a ƙarshen shekara.
Adelabu ya jaddada ƙudirin gwamnati na haɗa kai da ƙungiyoyi masu daraja ta duniya irin su TBEA domin cimma burin Shugaba Bola Tinubu kan harkar wutar lantarki.
“Musamman a fannin watsawa da rarraba dukkanin darajar sassan wutar lantarki da kuma ɓangaren makamashin da ake sabuntawa na Nijeriya.”
Adelabu ya ce a shekarar 1984 Nijeriya ta samar da megawatt 2,000, kuma an ɗauki sama da shekaru 35 kafin a ƙara ƙarin megawatt 2,000.
Ya ce a ƙarƙashin gwamnati mai ci, samar da wutar lantarki ya ƙaru daga megawatt 4,000 zuwa megawatt 5,170 a cikin shekara guda.
Ministan da ke magana a kan matsalolin da ake fuskanta a ɓangaren wutar lantarki da suka kawo cikas ga ci gaban masana’antu, ya ce hakan ya biyo bayan raunin hanyoyin sadarwa da rarraba kayan aikin da suka tsufa kuma sun lalace.
“Wannan ya haifar da isar da wutar lantarki ta tarihi ga gidaje, masana’antu da wuraren kasuwanci.
“Fiye da kashi 59 cikin 100 na masana’antu a Nijeriya ba su da tushen lantarki. Ba su ga grid na ƙasa a matsayin abin dogaro kuma abin dogaro ba. Don haka da yawa daga cikinsu a yanzu suna gudanar da nasu kamammu, ikon da suka samar da kansu,” inji shi.
Adelabu ya ce gwamnati mai ci ta ƙuduri aniyar kawo sauyi a ɓangaren samar da wutar lantarki, inda ya ce an fara ayyuka da dama waɗanda sannu a hankali ke dawo da kwarin gwiwa a ɓangaren.
Sanarwar ta kuma ruwaito shugaban hukumar ta TBEA, Huang Hanjie, yana ba da tabbacin hukumar na ci gaba da goyon bayan manufofin gwamnatin Nijeriya kan fannin wutar lantarki.
Ya ce, TBEA tana aiki a ƙasashe 100 na duniya kuma za ta kasance a shirye ta ba da gogewarta a fannin samar da lantarki.
