Daga AISHA ASAS
Wasu jarumai suna fitowa a fim ne domin su ba da labari, amma wasu kuma sukan kai wani matsayi da rayuwarsu a fagen wasan kwaikwayo ta zama wani ɓangare na tarihin masana’antar da suka yi wa hidima. A irin wannan matsayi ne za a iya kallon marigayi Sir Oludotun Baiyewu Jacobs, wanda duniya ta fi sani da Olu Jacobs, wanda rasuwarsa a ranar Laraba, 16 ga Satumba, 2026, ta rufe wani babi mai tsawo a tarihin wasan kwaikwayo da fina-finan Najeriya.
Olu Jacobs ya rasu yana da shekara 84, kuma ɗansa, Olusoji Jacobs, ne ya sanar da rasuwar a madadin iyalin. A saƙon da ya wallafa, iyalin sun bayyana rasuwar a matsayin ƙarshen rayuwar da aka yi da godiya ga Allah, tare da roƙon masu amfani da kafafen sada zumunta da masu yaɗa labarai su mutunta sirrin iyalin a lokacin jimamin.
Me ya sa mutuwar wannan jarumi ta fi kama da ƙarshen wani zamanai fiye da rasuwar wani jarumi kawai?
An haifi Olu Jacobs a ranar 11 ga Yuli, 1942, kuma ya yi ƙuruciyarsa a Kano, inda ya halarci Holy Trinity School. Sha’awarsa ga wasan kwaikwayo ta ƙara ƙarfi ne bayan kallon ɗaya daga cikin wasannin shahararren ɗan wasan kwaikwayo na Najeriya, Hubert Ogunde, a wani taro a Kano. Wannan abin da ya fara a matsayin sha’awa daga baya ya kai shi Birtaniya, inda ya samu horo a Royal Academy of Dramatic Art da ke Landan.
A Birtaniya ne ya fara gina sunansa a matsayin ɗan wasan kwaikwayo na mataki da talabijin. Ya fito a shirye-shiryen talabijin da dama, ciki har da The Goodies, Till Death Us Do Part, The Professionals da wasu shirye-shiryen wasan kwaikwayo, sannan ya taka rawa a finafinan ƙasa da ƙasa kamar The Dogs of War, Pirates da Baby: Secret of the Lost Legend. Bayan wannan doguwar tafiya a ƙasashen waje, ya dawo Najeriya, inda daga baya ya zama ɗaya daga cikin fitattun fuskokin masana’antar fina-finan da za ta girma ta zama Nollywood.
Abin da ya bambanta Olu Jacobs shi ne yadda bai tsaya a matsayin ɗan wasan fim kawai ba. A tsawon aikinsa ya taka rawar daruruwan finafinai, yana yawan bayyana a matsayin sarki, uba, ɗan siyasa, jami’i ko wani mutum mai nauyi a cikin labarin. Muryarsa, yanayin magana da yadda yake ɗaukar rawa sun sa ya zama ɗaya daga cikin jaruman da ake gane su cikin sauƙi ko da ba a ambaci sunansa ba.
Bayan wasan kwaikwayo, Olu Jacobs da matarsa, fitacciyar jaruma Joke Silva, sun kafa Lufodo Group, wanda ya haɗa da Lufodo Academy of Performing Arts, Lufodo Productions da sauran harkokin da suka shafi fasahar nishaɗi. Hakan ya sa gudunmawarsa ba ta tsaya kan abin da yake yi a gaban kyamara ba; ya kuma shiga aikin gina mutanen da za su ci gaba da masana’antar bayan zamaninsa.
A shekarar 2007 ya lashe Africa Movie Academy Award na gwarzon jarumi a babban matsayi, yayin da aka kuma karrama shi da Industry Merit Award a 2013 da Lifetime Achievement Award a 2016. A shekarar 2011 kuma gwamnatin Najeriya ta ba shi lambar girmamawa ta Member of the Order of the Federal Republic (MFR) saboda gudunmawarsa ga fasaha.
Sai dai rasuwarsa ta zo ne bayan shekaru da dama da sunansa ya rika fitowa cikin jita-jitar mutuwa. A lokuta daban-daban an taɓa yaɗa labarin cewa ya rasu, amma iyalinsa suka musanta. A wannan karon kuwa, sanarwar ta fito ne daga iyalin kansu, abin da ya kawo ƙarshen shekaru na irin waɗannan jita-jita.
Yayin da labarin rasuwarsa ke yaɗuwa, Ma’aikatar Fasaha, Al’adu, Yawon Buɗe Ido da Tattalin Arzikin ƙirƙira ta Najeriya ta bayyana rasuwar a matsayin babban rashi ga ƙasar da masana’antar nishaɗi. Ministar ma’aikatar, Hannatu Musa Musawa, ta bayyana shi a matsayin mutum da ya taka muhimmiyar rawa wajen gina masana’antar.
Rayuwar Olu Jacobs ta nuna cewa akwai bambanci tsakanin mutumin da ya yi suna da kuma mutumin da ya bar tarihi. Wasu fina-finan da ya fito za su ci gaba da kasancewa a taskar Nollywood, amma abin da ya fi haka shi ne tasirin da ya bari ga harkar wasan kwaikwayo, horas da matasa da kuma yadda ake kallon fasahar fim a Najeriya.
