A wani hukunci da ake kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin mafi muhimmanci a tarihin dokokin Amurka na baya-bayan nan, Kotun Kolin ƙasar ta yi watsi da ƙoƙarin Shugaba Donald Trump na takaita tsarin da ke bai wa duk wanda aka haifa a cikin ƙasar zama ɗan ƙasar Amurka kai tsaye, ba tare da la’akari da matsayin shige da ficen iyayensa ba.
Hukuncin, wanda alƙalan kotun shida suka goyi baya yayin da uku suka nuna adawa da shi, ya zo ne a ranar ƙarshe ta wa’adin zaman kotun na wannan shekara, inda ya tabbatar da cewa tanadin Sashe na Bai Wa ɗan ƙasa Matsayi da ke cikin Gyara na 14 na Kundin Tsarin Mulkin Amurka zai ci gaba da aiki yadda aka saba tun fiye da ƙarni guda da suka gabata.
Da wannan hukunci, Kotun Koli ta dakatar da yunƙurin gwamnatin Trump na sake fassara wannan tanadi ta hanyar da za ta hana wasu rukunin yaran da aka haifa a cikin Amurka samun zama ‘yan ƙasa kai tsaye.
Alƙalan Kotun Koli sun bayyana a hukuncinsu cewa tsarin bai wa duk wanda aka haifa a ƙasar Amurka zama ɗan ƙasa wani hakki ne da kundin tsarin mulki ya tabbatar, don haka ba za a iya takaita shi ta hanyar sabon fassarar doka ba.
Masana harkokin shari’a sun bayyana shari’ar a matsayin ɗaya daga cikin mafi girman shari’o’in kundin tsarin mulki da kotun ta saurara a wannan wa’adi, saboda irin tasirin da za ta yi kan manufofin shige da fice da kuma batun zama ɗan ƙasa.
Hukuncin ya tabbatar da ci gaba da amfani da dokokin da suka daɗe suna aiki tare da hana aiwatar da duk wani tsari da zai sauya yadda ake ba mutane zama ‘yan ƙasar Amurka.
Hukuncin ya zama wata babbar koma baya ga Shugaba Donald Trump, wanda gwamnatinsa ta daɗe tana neman tsaurara matakan shige da fice a matsayin wani muhimmin ɓangare na manufofinta na tsaron iyakoki.
Takaita tsarin ba wa duk wanda aka haifa a Amurka zama ɗan ƙasa na daga cikin manufofin gwamnatin da suka fi tayar da cece-kuce. Masu goyon bayan shirin sun yi ikirarin cewa hakan zai rage kwararar baƙin haure ba bisa ƙa’ida ba, yayin da masu adawa suka dage cewa matakin ya saɓa wa Kundin Tsarin Mulkin Amurka.
Batun ya janyo muhawara mai zafi tsakanin ‘yan majalisa, masana kundin tsarin mulki, ƙungiyoyin kare haƙƙin bil’adama da kuma masu fafutukar kare haƙƙin baƙin haure.
Masana shari’a na ganin hukuncin zai kasance ginshiƙi wajen yanke irin wannan shari’a a nan gaba tare da yin tasiri ga yadda za a ci gaba da fassara kundin tsarin mulkin Amurka.
Ta hanyar sake tabbatar da tsarin zama ɗan ƙasa ta haihuwa, Kotun Koli ta ƙarfafa wata doka da ta kasance tana aiki tsawon ƙarni, tare da ba wa miliyoyin iyalai a faɗin ƙasar tabbacin cewa matsayin ‘ya’yansu na zama ‘yan ƙasa ba zai sauya ba.
Har ila yau, ana sa ran wannan hukunci zai yi tasiri a tattaunawar da za a ci gaba da yi kan sake fasalin manufofin shige da fice. Masana sun bayyana cewa duk wata gwamnati da ke son sauya tsarin zama ɗan ƙasa ta haihuwa za ta buƙaci yin gyaran Kundin Tsarin Mulki, maimakon dogaro da umarnin shugaban ƙasa kawai.
Tun bayan fitar da hukuncin, lamarin ya ɗauki hankalin jama’a a cikin Amurka da ma sauran ƙasashen duniya, saboda irin muhimmancin da yake da shi ga dokokin shige da fice da kuma tsarin mulkin ƙasar.
