Daga MAHDI MUSA MUHAMMAD
Cacar baki mai zafi ta ɓarke tsakanin tsohon gwamnan jihar Kaduna, Nasir El-Rufai da ofishin mai baiwa shugaban ƙasa shawara kan harkokin tsaro (ONSA) kan matakin da gwamnatin tarayya ta ɗauka na magance matsalar ‘yan bindiga da rashin tsaro a arewacin Nijeriya.
Tsohon gwamnan jihar Kaduna, Nasir El-Rufai, ya yi zargin cewa gwamnati na biyan kuɗi ga ‘yan bindiga domin su daina kashe ‘yan Nijeriya.
Nasir El-Rufai ya jaddada cewa bai kamata a tattauna da ‘yan bindiga ba, sai dai a kashe su gaba ɗaya.
El-Rufai ya bayyana hakan ne a shirin ‘Politics Today’ na tashar Channels Tɓ a ranar Lahadi, 31 ga watan Agustan 2025.
Tsohon gwamnan, wanda ya yi mulki daga 2015 zuwa 2023, ya yi iƙirarin cewa shirin tattaunawa da ba wa ƙungiyoyin ta’addanci diyya wata manufa ce ta ƙasa wadda ofishin mai ba shugaban ƙasa shawara kan tsaro (NSA) ya jagoranta.
“Abin da ban taɓa yi ba shi ne biyan ‘yan bindiga. Amma suna biyan ‘yan bindiga kuɗi. Suna karawa ‘yan bindiga ƙarfi. Wannan shi ne abin da wannan gwamnati ta yi.”
“Muna da hujjoji. Suna biyan ‘yan bindiga. Suna ƙarfafa su. Wannan manufa ce ta kasa da ofishin mai ba shugaban ƙasa shawara kan tsaro ke jagoranta, kuma Kaduna na cikinta. Jihohi da dama suna adawa da hakan. Amma wannan shi ne tsarin yanzu,” Nasir El-Rufai.
El-Rufai ya dage cewa tattaunawa da ‘yan ta’adda babban haɗari ne.
“Ra’ayina tun da farko shi ne cewa tubabben ɗan bindiga shi ne wanda aka kashe. Mu kashe su gaba ɗaya. Mu share su. Mu yi musu ruwan bama-bamai har sai sun kare. Sai kashi 5 da suke son a sauya musu tunani a gyara su,” inji El-Rufai.
Ya ce, wannan tsarin da ake kira dabarar zaman lafiya ba tare da amfani da ƙarfi ba, ba abin da yake yi sai ƙarfafa ƙungiyoyin ta’addanci.
“Ba a taɓa tattaunawa da abokin gaba daga fuskar rauni ba. Ba a karawa abokin gaba karfi. Ba za ka ba shi kuɗi domin ya sayi ƙarin muggan makamai ba. Wannan shi ne dalilin da yasa matsalar tsaro ba ta kau ba. Kuma ba za ta kau ba muddin wannan manufa ta ci gaba,” inji Nasir El-Rufai.
Sai dai ofishin mai baiwa shugaban ƙasa shawara kan harkokin tsaro ya yi gaggawar yin watsi da zarge-zargen na El-Rufai, inda ta bayyana su a matsayin ƙarya marar tushe, da kuma ɓatanci ga sadaukarwar da sojojin Nijeriya suka yi.
A cikin wata sanarwa da Zakari Mijinyawa ya sanya wa hannu, ONSA ta ce, ofishin NSA ko wani ɓangare na gwamnatin Tinubu bai taɓa biyan kuɗin fansa ko kuma ba wa ‘yan bindiga daɗi ba. Madadin haka, ya yi nuni da ƙwaaƙwaran ayyukan soji da suka kashe ko kama fitattun shugabannin ‘yan bindiga tare da wargaza hanyoyin sadarwarsu.
Sanarwar ta ƙara da cewa, “Wannan iƙirarin ba shi da tushe balle makama, babu wani lokaci da ONSA, ko wani ɓangare na gwamnati da ke ƙarƙashin wannan gwamnatin, ta tsunduma cikin biyan kuɗin fansa, ko kuma bai wa masu aikata laifuka daɗi,” inji sanarwar.
ONSA ta bayyana cewa ayyukan da aka gudanar a garuruwan Igabi, Birnin Gwari, Giwa, da sauran sassan jihar Kaduna sun maido da zaman lafiya idan aka kwatanta da yadda matsalar tsaro ta yi ƙamari a shekarun baya. Ta sanya sunayen manyan ‘yan fashi irin su Boderi, Baleri, Sani Yellow Janburos, Buhari, da Boka a cikin waɗanda aka kawar, yayin da aka kama shugabannin ‘yan ta’addan Ansaru da suka taɓa kafa sansani a Kaduna.
Ofishin ya zargi El-Rufai da rashin mutunta sojojin da suka mutu ta hanyar yin watsi da sadaukarwar da suka yi.
“Don tsohon gwamna ya musanta waɗannan sadaukarwa a gidan talabijin na ƙasa duka rashin adalci ne da kuma ɓatanci ga tunanin jami’an tsaronmu. Yaƙi da ‘yan fashi da makami wata gwagwarmaya ce ta gamayya, ba wai wata kafa ce ta siyasa ba,” inji ONSA.
Da yake marawa ONSA baya, mai baiwa shugaban ƙasa shawara kan harkokin tsaro, Malam Nuhu Ribadu, a baya ya gabatar da alƙaluman da ke nuna an samu raguwar kashe-kashe da garkuwa da mutane da hare-haren ta’addanci idan aka kwatanta da gwamnatin da ta gabata.
A watan Yulin 2025, yayin da yake jawabi ga shugabannin Arewa a wani taron gidauniyar tunawa da Sir Ahmadu Bello da aka yi a Kaduna, Ribadu ya bayyana cewa a ƙarƙashin gwamnatin Buhari, jihar Kaduna kadai ta yi kashe-kashe 1,192 tare da yin garkuwa da mutane sama da 3,348, yayin da jihar Binuwai ta yi asarar rayuka sama da 5,000 a lokaci guda.
Ya bambanta da abin da ya bayyana a matsayin “ci gaba mai ban mamaki” a cikin shekaru biyu na shugabancin Tinubu, inda ya danganta nasarorin da aka samu ga tsarin tsaro na tsaro da kuma umarnin shugaban ƙasa na haɗin kai tsakanin hukumomi.
A cewar Ribadu, ayyukan tsaro a yankin Arewa maso Yamma sun yi nasarar kubutar da mutane 11,259 da aka yi garkuwa da su a tsakanin shekarar 2023 zuwa 2025. Ya kuma tabbatar da cewa an kashe shugabannin ‘yan bindiga da ’yan ƙungiyarsu da dama a jihohin Zamfara, Kaduna, da Katsina.
Ribadu ya kuma yi kira ga ‘yan ƙasar a cikin watan Afrilu da su daina biyan kuɗin fansa ga masu garkuwa da mutane, yana mai gargaɗin cewa irin waɗannan kuɗaɗe na ƙara rura wutar rugujewar kamfanoni masu aikata laifuka.
