Daga MAHDI MUSA MUHAMMAD
Marigayi tsohon shugaban ƙasa Muhammadu Buhari ya tsaya a matsayin jigon siyasar Arewa, yana da tasiri sosai a tafiyar dimokuraɗiyyar Nijeriya ta zamani. Tun daga takarar shugaban ƙasa na farko a shekarar 2003 zuwa ga nasarar da ya samu a 2019, Buhari ya samu biyayya a jihohin Arewa, musamman a yankin Arewa maso Yamma, inda sunansa kaɗai zai iya tara miliyoyin mutane a gaban akwatin zaɓe.
Kamar yadda masu suka suka ce, jajircewarsa a yaƙin zaɓen shekarar 2023 ta kai APC ga nasara, domin kuwa har ya taimaka wajen baiwa shugaban ƙasa Bola Ahmed Tinubu ƙuri’u masu yawa daga Arewa.
Amma da rasuwarsa a watan Yulin 2025, yanayin siyasar Nijeriya ya samu sauyi sosai. A karon farko tun 2015, APC za ta fuskanci zaɓe ba tare da gwaninta ba. Yayin da takarar 2027 ke gabatowa, fafutukar ganin sun gaji babbar jam’iyyar Buhari ta masu biyayya da abokan arziki sun ƙara tsananta. Jaridar News Point Nigeria ta binciko yaƙin da ke kunno kai don samun ƙuri’un Buhari ta hanyar tasirinsa.
Masu fashin baƙi na ganin rasuwar tsohon shugaban ƙasar ka iya haifar da wani ƙoaari daga ‘yan siyasar arewacin ƙasar na maye gurbinsa musamman a daidai lokacin da zaɓen shugaban ƙasa na 2027 ke ƙara ƙaratowa.
A yankin arewacin ƙasar an ayi wa Muhammadu Buhari ba kawai a matsayin ɗan siyasa ba har ma da kasancewarsa mahaɗa tsakanin talakawa da masu faɗa a ji.
Mutum ne da yake da mabiya na ga-ni-kashe ni a yankunan karkara da biranen yankin arewacin Nijeriya.
ƙimar da yake da ita a zukatan talakawa ta sa shi ne mutum ɗaya tilo da yake iya samun miliyoyin ƙuri’u a takararsa in ko a 2011, ya samu ƙuri’a miliyan 12 musamman daga arewacin ƙasar.
Buhari ne ɗan siyasar da ya tsaya takarar shugaban ƙasa a 2015 a jam’iyyar APC ta haɗaka kuma ya samu nasarar lashe zaɓen da yawan ƙuri’u miliyan 15.4, bayan bai wa shugaba mai ci, Goodluck Jonathan tazarar ƙuri’u fiye da miliyan 2.5.
Kuma wannan nasara ta sake fito da ƙimar da Buhari yake da ita a matsayin ɗan siyasa mafi ƙarfi a Nijeriya.
Wasu daga cikin kalaman da ya yi a lokacin rantsuwarsa ta kama aiki da suka kaɗa hantar masu faɗa a ji a ƙasar sun haɗa da “Ni ba na kowa ba ne, kuma ni na kowa ne.”
Shugaba Tinubu ya yi gaggawar karrama Buhari bayan rasuwarsa. Ya umurci mataimakin shugaban ƙasa Kashim Shettima da ya raka gawar Buhari daga Landan zuwa Katsina, ya jagoranci jana’izar jihar a Daura, ya ba da hutun ƙasa domin karrama shi, har ma ya sanyawa jami’ar Maiduguri sunansa.
Tun daga wannan lokacin, Tinubu ya yi aiki tuƙuru don ƙarfafa alaƙarsa da Buhari. Ya yi taro da ‘yan siyasar Buhari, ciki har da ‘ya’yan rusasshiyar jam’iyyar Congress for Progressiɓe Change (CPC) da kuma ƙungiyoyin goyon bayan Buhari. A wani taron irin wannan, ya yarda da iƙirarin masu biyayya da suke ganin cewa an ware su inda ya nemi su yi haƙuri.
“Ba zan iya naɗa duk wanda na sani a muƙami ba, na gode da haƙurin da kuka yi har yanzu. Har yanzu ina da wasu muƙaman jakadan da mutane da yawa ke sha’awar yi, amma ba abu ne mai sauƙi ba wajen ɗinke waɗannan sunayen,” inji Tinubu.
Ziyarar tasa a Kaduna a ƙarshen makon da ya gabata ta ƙara zafafa hasashe. A yayin da yake halartar ɗaurin auren Nasirudeen Yari ɗan Sanata Abdul’aziz Yari, Tinubu ya ziyarci Aisha Buhari, matar marigayi shugaban ƙasa. Ko da yake an tsara shi a matsayin alamar girmamawa, alamar ziyarar tana ɗauke da ‘yan siyasar da ba za a iya mantawa da su ba.
Amma ba kowa ya gamsu da abin da Tinubu ya yi ba. Jam’iyyar African Democratic Congress (ADC) ta zarge shi da yin amfani da mutuwar Buhari wajen samun suna a siyasance.
“Bikin karrama Buhari a Majalisar Zartaswa ta Tarayya, cike da bayyanar ɗan marigayi shugaban ƙasa, ba nuni ne na mutuntawa na gaske ba, wata ƙididdiga ce ta hulɗa da jama’a da gwamnatin da ba ta so ta yi,” inji ADC.
Tsohon mataimakin shugaban kasa, Atiku Abubakar, wanda aka daɗe ana yi wa kallon babban abokin hamayyar Buhari a Arewa, shi ma yana sanya kansa a matsayin sabon ɗan siyasar yankin.
Wasu masana sun ce Atiku yana yin amfani da halin kuncin tattalin arziki da kuma ƙaruwar rashin jin dadin Arewa da Tinubu ya jefa kansa a matsayin wanda ya dace da rigar Buhari.
Ya ƙara zage damtse da jiga-jigan Arewa da abokan Buhari, ciki har da ganawar kwanan nan da Isa Ali Pantami, fitaccen tsohon ministan sadarwa na Buhari.
Wani abin sha’awa shi ne, Peter Obi ya kuma nemi jin ta bakin Pantami, inda ya nuna nasa yunƙurin da ya yi na zaburar da ’yan Arewa masu kishin addini da na siyasa.
Tsohon gwamnan Kaduna, Nasir El-Rufai ya fito a matsayin baƙar fata a cikin wannan wasan kwaikwayo. Da zarar babban abokin Buhari da Tinubu ne, El-Rufai an hana shi mukamin minista a majalisar ministocin Tinubu. Tun daga wancan lokaci sukar da ya ke yi wa gwamnati sai kara girma yake yi, wanda hakan ya sa matasan Arewa suka yaba masa.
Har El-Rufai ya yi iƙirarin cewa ya fice daga APC kafin tuntuɓar Buhari da kansa. Amma duk da haka, Buhari ya fito fili ya tabbatar da biyayyarsa ga jam’iyya mai mulki a farkon watan Maris, yana mai cewa: “Ni ɗan APC ne kuma ina son a yi min magana, zan yi ƙoƙarin ɗaukaka jam’iyyar ta kowace hanya.”
Rashin Buhari ya bar siyasa. Hanyoyin sadarwarsa da tsarinsa sun kasance kuɗi na siyasa masu mahimmanci, amma babu wani adadi da ya fito a matsayin magajin da ba a yi takara ba.
A cikin rusasshiyar ƙungiyar ta CPC, rarrabuwar kawuna ce. Wani ɓangare, ƙarƙashin jagorancin Umaru Tanko Al-Makura, na goyon bayan sake zaben Tinubu. A kwanakin baya ne wani ɓangaren da ke goyon bayan Atiku ya hallara a gidansa da ke Abuja.
A cikin wani faifan bidiyo da ya yaɗu, tsaffin shugabannin jam’iyyar CPC na jihar sun yi alƙawarin yin biyayya ga Atiku da kuma shirinsu na kafa ƙawance mai ƙarfi a ƙarƙashin jam’iyyar ADC.
