Su waye baƙaƙen fata 20 mafiya arziki a duniya a 2026?

Spread the love

Daga MAHDI MUSA MUHAMMAD

A cikin wannan rahoto, an yi duba kan mutane 20 mafiya arziki masu baƙar fata a duniya a shekarar 2026, bisa ƙididdigar arzikin attajirai da mujallar Forbes ke sabuntawa a kai a kai.

Shahararren ɗan kasuwar Nijeriya, Aliko Dangote, ne ke kan gaba a jerin, inda arzikin sa ya samu gagarumin ƙaruwa bayan sake kimanta darajar Matatar Dangote.

Daga manyan ’yan masana’antu na Afirka zuwa fitattun mutane a fannin fasaha, nishaɗi, wasanni da harkokin kuɗi, ga jerin mutane 20 mafiya arziki a duniya daga cikin masu baƙar fata a shekarar 2026.

Adadin dukiyar da aka bayyana ya dogara ne kan ƙididdigar Forbes da ake da ita zuwa watan Satumba na 2026.

1. Aliko Dangote — Dala biliyan 51.7:

Aliko Dangote, wanda shi ne shugaban kamfanin Dangote kuma Babban Daraktan Zartarwarsa, ya kasance mutum mafi arziki mai baƙar fata a duniya, inda Forbes ta kiyasta arzikinsa da dala biliyan 51.7 zuwa ranar 21 ga Satumba, 2026.

Arzikinsa ya samu gagarumin ƙaruwa ne bayan fara sayar da hannun jarin Matatar Dangote (IPO).

Rahotanni sun ce dukiyar Dangote ta tashi daga dala biliyan 31.4 zuwa dala biliyan 51.3 cikin sa’o’i 24 kacal bayan buɗe tayin sayar da hannun jarin Matatar Dangote.

2. Aleɗander Karp — Dala biliyan 19.1:

Aleɗander Karp attajirin Ba’amurke ne, inda mahaifiyarsa Ba’amurkiya ce mai baƙar fata. Forbes ta haza shi cikin attajiran duniya masu baƙar fata bisa tsarin da ta yi amfani da shi wajen tsara jerin.

Karp shi ne wanda ya kafa kamfanin Palantir Technologies tare da wasu, kuma shi ne Babban Daraktan Zartarwarsa. Kamfanin ya ƙware wajen nazarin bayanai da samar da manhajojin kwamfuta, kuma In-ƙ-Tel, reshen saka hannun jari da ke da alaƙa da Hukumar Leƙen Asiri ta Amurka (CIA), na daga cikin waɗanda suka mara masa baya tun farko.

Palantir ya samu kwangiloli daga hukumomin gwamnati da dama, ciki har da Ma’aikatar Tsaron Amurka, FBI da ’Yan Sandan ƙasar Denmark.

3. David Steward — Dala biliyan 12.3:

David Steward na daga cikin attajiran Amurkawa masu baƙar fata. Shi ne wanda ya kafa kuma shugaban kamfanin World Wide Technology (WWT), wani babban kamfanin samar da hanyoyin fasahar sadarwa da ke yi wa kamfanoni irin su Citi da Verizon da kuma gwamnatin tarayyar Amurka aiki.

Steward ya kafa WWT tare da abokan aikinsa a 1990, bayan ya samu ƙwarewa a harkar sayar da kayayyaki a Missouri Pacific Railroad, Union Pacific da FedEɗ.

Har yanzu shi ne mafi yawan mai hannun jari a kamfanin mai zaman kansa, wanda ya girma har ya kai kusan ma’aikata 10,000, yana samun kuɗin shiga kusan dala biliyan 20 a shekara.

Steward mai shekaru 75 ya taso a kudancin Amurka a lokacin da ake rarrabe mutane bisa launin fata, tare da ’yan uwa bakwai. Mahaifinsa ya taɓa yin ayyuka daban-daban, ciki har da aikin gyaran mota, share-share da kwashe shara.

4. Abdulsamad Rabiu — Dala biliyan 11.6:

Abdulsamad Rabiu attajirin ɗan kasuwa ne ɗan Nijeriya kuma wanda ya kafa kamfanin BUA, babban kamfanoni da ke da sha’awar kasuwanci a fannonin samar da siminti, tace sukari da gidaje.

A watan Janairun 2020, Rabiu ya haɗe kamfaninsa na Obu Cement da Cement Company of Northern Nigeria, wanda shi ma yake iko da shi. Haɗewar ta haifar da BUA Cement, wanda ake sayar da hannun jarinsa a Kasuwar Hada-Hadar Hannayen Jari ta Nijeriya.

Rabiu ya mallaki kusan kashi 98.2 cikin 100 na kamfanin simintin, sannan yana da kusan kashi 95 cikin 100 na BUA Foods, wani kamfani da ake sayar da hannun jarinsa da ke harkar sarrafa abinci.

5. Robert F. Smith — Dala biliyan 10.9:

Robert F. Smith attajirin Ba’amurke ne kuma wanda ya kafa Vista Eƙuity Partners a 2000. Kamfanin na saka hannun jari ne musamman a kamfanonin manhajojin kwamfuta, kuma ya zama ɗaya daga cikin manyan kamfanoni a fannin saka hannun jari na private eƙuity.

Vista Eƙuity Partners na kula da kadarorin da suka kai kusan dala biliyan 100, kuma kamfanin ya bayar da rahoton samun matsakaicin riba na shekara-shekara da ya kai kashi 31 cikin 100 tun kafuwarsa.

Smith ya fara shiga harkar kasuwanci ne tun jami’a, inda ya samu horon aiki a Bell Labs bayan ya riƙa kiran kamfanin duk mako tsawon watanni biyar. Ya yi karatun injiniya, sannan ya yi aiki a Kraft Foods da Goodyear Tire kafin ya samu digirin MBA daga Columbia University.

6. Mike Adenuga — Dala biliyan 7:

Mike Adenuga ya gina dukiyarsa ta hanyar saka jari a harkokin sadarwa da samar da mai. Shi ne wanda ya kafa Globacom, ɗaya daga cikin manyan kamfanonin sadarwa na Nijeriya.

Globacom ita ce kamfanin sadarwa na uku mafi girma a Nijeriya, mai masu amfani sama da miliyan 17. Kamfanin ya kuma samar da Glo-1, wata igiyar intanet ta ƙarƙashin teku mai tsawon mil 6,100 da ke haɗa Nijeriya da Birtaniya ta Ghana da Portugal.

Bayan harkar sadarwa, Adenuga yana da manyan hannayen jari a masana’antar mai da iskar gas. Kamfaninsa na binciken mai, Conoil Producing, yana gudanar da ayyuka a rijiyoyin mai shida a yankin Neja-Delta.

7. Michael Jordan — Dala biliyan 4.7:

Michael Jordan na daga cikin fitattun ’yan wasan ƙwallon kwando mafiya shahara a tarihi. Ya gina dukiyarsa a lokacin da yake taka leda da kuma bayan ya yi ritaya, ciki har da lashe gasar NBA sau shida tare da Chicago Bulls.

Ko da yake ya samu kusan dala miliyan 90 a matsayin albashi a duk tsawon rayuwarsa ta ƙwallon kwando, babban ɓangare na dukiyarsa ya fito ne daga yarjejeniyoyin tallata kayayyaki da manyan kamfanoni irin su Nike, Hanes da Gatorade.

Jordan ya sanya hannu kan yarjejeniyar farko da Nike a 1984, wadda rahotanni suka ce ta kai dala 500,000 a shekara tare da kaso daga ribar sayar da takalmi. Daga baya haɗin gwiwar ya zama ɗaya daga cikin manyan nasarorin haɗin gwiwar ɗan wasa da kamfani a tarihin wasanni.

8. Patrice Motsepe — Dala biliyan 3.5:

Patrice Motsepe, wanda ya kafa kuma yake jagorantar African Rainbow Minerals, ya zama attajiri a 2008, inda ya zama Ba’amurke ɗan Afirka mai baƙar fata na farko da ya shiga jerin attajiran Forbes.

Motsepe ya fara aikinsa a fannin shari’a, kuma a 1994 ya zama Ba’amurke ɗan Afirka mai baƙar fata na farko da ya zama abokin hulɗa a kamfanin lauyoyi na Bowman Gilfillan da ke Johannesburg.

Daga baya ya bar aikin lauya ya kafa kamfanin da ke samar da ayyukan tallafi ga masana’antun haƙar ma’adinai.

9. Oprah Winfrey — Dala biliyan 3.4:

Oprah Winfrey ta mayar da shahararren shirin hirarta, wanda ya ɗauki tsawon shekaru 25 kafin ya ƙare a 2011, zuwa babbar daular kafafen yaɗa labarai da kasuwanci.

Ta sake saka ribar da ta samu daga talabijin da fina-finai irin su The Color Purple, Beloved da Selma cikin kasuwancinta ta hannun Harpo Productions. A cewar ƙididdiga, waɗannan saka hannun jari da harkokin kasuwanci sun taimaka wajen ƙara sama da dala biliyan 2.8 cikin dukiyarta.

10. Jay-Z — Dala biliyan 2.8:

Jay-Z ya zama mawaƙin hip-hop na farko da ya kai matsayin attajirin dala biliyan a 2019, kuma tun daga lokacin dukiyarsa ta ci gaba da ƙaruwa ta hanyar saka hannun jari a masana’antar giya da sauran harkokin kasuwanci.

Mawaƙin kuma ɗan kasuwar Ba’amurke ya sayar da kashi 50 cikin 100 na kamfanin shampaninsa Armand de Brignac, wanda aka fi sani da Ace of Spades, ga kamfanin kayan alatu LVMH a 2021.

11. Adebayo Ogunlesi — Dala biliyan 2.5:

Adebayo Ogunlesi ɗan kasuwa ne haifaffen Nijeriya kuma wanda ya kafa Global Infrastructure Partners (GIP), kamfanin saka hannun jari na private eƙuity da ke New York, wanda BlackRock ta saya a 2024 kan dala biliyan 12.5.

Kafin sayen kamfanin, GIP na kula da kadarorin da suka haura dala biliyan 100, tare da saka hannun jari a fannonin makamashi, sufuri, ababen more rayuwa na dijital, ruwa da kula da shara.

Bayan sayen GIP, Ogunlesi ya ci gaba da kasancewa shugaban kamfanin da Babban Daraktan Zartarwarsa, sannan ya zama Babban Daraktan Gudanarwa a BlackRock.

12. David Grain — Dala biliyan 2.3:

David Grain shi ne wanda ya kafa kuma Babban Daraktan Grain Management, wani kamfanin private eƙuity da ya kafa a 2007, wanda ke mai da hankali kan saka hannun jari a harkokin intanet mai sauri da ababen more rayuwa na sadarwa.

Kafin kafa Grain Management, Grain ya jagoranci kamfanin Global Signal mai samar da ababen more rayuwa na sadarwa, inda ya taimaka wajen fitar da kamfanin daga matsalar rashin kuɗi zuwa sayar da hannun jarinsa ga jama’a.

A 2025, Grain Management ta sayi wani ɓangare na mitar sadarwa mai girman megahertz 15 daga rukunin 800 MHz na T-Mobile. A 2024 kuma kamfanin ya sayi ƙuintillion, wata hanyar sadarwar fiber-optic da ke Alaska.

13. Strive Masiyiwa — Dala biliyan 2.1:

Strive Masiyiwa attajirin ɗan kasuwa ne ɗan Zimbabwe, wanda ya shafe shekaru yana fuskantar adawa daga gwamnati kafin ya kafa Econet Wireless Zimbabwe a 1998.

Masiyiwa ya mallaki kusan kashi 38 cikin 100 na Econet Wireless Zimbabwe da ake sayar da hannun jarinsa a kasuwa, wanda yake cikin babbar ƙungiyar Econet. Yana kuma da kusan kashi 33 cikin 100 na EcoCash, kamfanin tura kuɗi ta wayar hannu.

14. Herriot Tabuteau — Dala biliyan 1.9:

Herriot Tabuteau shi ne wanda ya kafa kuma Babban Daraktan Zartarwa na Aɗsome Therapeutics, wani kamfanin kimiyyar magunguna da ya kafa a 2012 domin samar da magungunan cututtukan da suka shafi ƙwaƙwalwa da kwakwalwa.

Tabuteau yana da kusan kashi 15 cikin 100 na Aɗsome, wanda ya kai kasuwar hannun jari a 2015. Kafin kafa kamfanin, ya yi aiki a fannin kuɗin kiwon lafiya, ciki har da zama abokin hulɗa a Healthco/S.A.C. Capital.

Tabuteau, wanda shi ma likita ne, ya ƙirƙiri haƙƙin mallaka sama da 200 kan magungunan da ake bincike domin magance matsaloli kamar baƙin ciki, matsalolin ɗabi’a da ke tattare da cutar Alzheimer da narcolepsy.

15. Femi Otedola — Dala biliyan 1.9:

Femi Otedola ɗan kasuwa ne ɗan Nijeriya wanda ya gina dukiyarsa ta farko ta hanyar kasuwancin kayayyaki, kafin ya sayar da hannun jarinsa a Forte Oil tare da mayar da jarinsa zuwa fannin makamashi.

A 2025, Otedola ya sayar da mafi yawan hannun jarinsa a Geregu Power, kamfanin samar da wutar lantarki, a wata yarjejeniya da rahotanni suka ce ta samar masa da kusan dala miliyan 750.

Kafin sayar da hannun jarinsa, Otedola ya riƙa rage kaso daga hannun jarinsa a Geregu Power, wanda ya taɓa wuce kashi 95 cikin 100, domin shigar da manyan masu saka jari cikin kamfanin. Ya riƙe kashi 5 cikin 100 na kamfanin da ke Legas.

Baya ga saka hannun jarinsa a fannin makamashi, Otedola yana da kadarorin gidaje a Legas, Dubai, Landan da Monaco. Yana kuma da hannun jari a wasu cibiyoyin kuɗi na Nijeriya, ciki har da Bankin Zenith da FBN Holdings.

Otedola mai shekaru 63 yana zaune a Legas, ya yi aure kuma yana da ’ya’ya huɗu: Tolani Otedola, Florence Ifeoluwa Otedola, Temi Otedola da Fewa Otedola.

16. Magic Johnson — Dala biliyan 1.6:

Earvin “Magic” Johnson na daga cikin fitattun ’yan wasan ƙwallon kwando a tarihin NBA, kuma daga baya ya gina babbar daular kasuwanci bayan barin fagen wasa.

Forbes ta bayyana Johnson a matsayin attajirin dala biliyan a Oktoban 2023, lamarin da ya sanya shi ɗan wasa na huɗu kacal da mujallar ta bayyana a matsayin attajirin dala biliyan. Sauran su ne Michael Jordan, Tiger Woods da LeBron James.

Duk da shahararriyar rayuwarsa a ƙwallon kwando, Johnson ya samu kusan dala miliyan 40 ne kacal a matsayin albashi a Los Angeles Lakers. A lokacin da yake kan ganiyarsa, yana kuma samun tsakanin dala miliyan 2 zuwa 4 a shekara daga yarjejeniyoyin tallace-tallace.

Johnson ya faɗaɗa dukiyarsa ta hanyar haɗin gwiwar kasuwanci a fannoni daban-daban, ciki har da gidajen sinima, rassan Starbucks, gidaje da kiwon lafiya.

17. Tiger Woods — Dala biliyan 1.5:

Tiger Woods na daga cikin fitattun ’yan wasan golf a tarihi, kuma ya gina dukiyarsa ta biliyoyin daloli ta hanyar kuɗaɗen gasar golf, harkokin kasuwanci da saka hannun jari.

A tsawon rayuwarsa ta ƙwararrun gasar golf, Woods ya samu kusan dala biliyan biyu kafin cire haraji, ciki har da rikodin dala miliyan 121 na kyaututtukan PGA Tour.

Forbes ta tabbatar da shi a matsayin attajirin dala biliyan a 2022, inda ya zama ɗan wasa na biyu da ke taka leda a lokacin da ya kai wannan matsayi, bayan LeBron James.

Woods ya ƙi wani babban tayin kuɗi daga gasar LIV Golf da Saudiyya ke mara wa baya, duk da girman kuɗin da aka ce za a ba shi.

Bayan kuɗaɗen da ya samu daga wasanni da tallace-tallace, Woods ya saka jari sosai a harkokin kasuwanci da gidaje. Yana da gidaje biyu a Jupiter Island, Florida, kamfanin tsara filayen golf da kuma PopStroke, cibiyar wasan ƙaramar golf da nishaɗi.

18. LeBron James — Dala biliyan 1.4:

LeBron James ya zama ɗan wasan NBA mai aiki na farko da ya kai matsayin attajirin dala biliyan, bayan ya gina dukiyarsa ta hanyar albashin ƙwallon kwando, tallace-tallace da saka hannun jari.

An haife shi ga mahaifiya ’yar shekara 16 da ba ta yi aure ba, kuma ya yi wasu sassan yarintarsa yana zama tare da ’yan uwa, abokai, maƙwabta da kuma kocin ƙwallon ƙafarsa na matasa.

Rayuwarsa ta ƙwallon kwando ta yi nisa bayan Cleveland Cavaliers ta zaɓe shi a matsayin ɗan wasa na farko gaba ɗaya a zaɓen NBA na 2003.

Tun lokacin da ya shiga NBA, James ya samu sama da dala miliyan 500 kafin haraji a matsayin albashi daga Cleveland Cavaliers, Miami Heat da Los Angeles Lakers.

Sai dai babban ɓangare na dukiyarsa ya fito ne daga harkokin da ba su shafi filin wasa ba. A cewar Forbes, ya samu sama da dala biliyan ɗaya kafin haraji daga tallace-tallace da harkokin kasuwanci, ciki har da haɗin gwiwarsa da Nike.

19. Tyler Perry — Dala biliyan 1.4

Tyler Perry zan fim ne, jarumi, darakta, furodusa kuma marubuci Ba’amurke, wanda aka fi saninsa da ƙirƙirar shahararriyar jerin fina-finan “Madea”, waɗanda suka samu sama da dala miliyan 660.

Perry ya fara sana’arsa a wasan kwaikwayo na dandali a shekarun 1990, inda shirye-shiryensa suka samu karɓuwa kafin ya koma fina-finai da talabijin a shekarun 2000.

Babban ɓangare na dukiyarsa ya samo asali ne daga mallakar abubuwan da ya ƙirƙira. Maimakon ya dogara da kuɗin wasan kwaikwayo da furodusa kawai, ya riƙe kashi 100 cikin 100 na mallakar ɗimbin abubuwan da ya samar tun farkon shekarun 1990.

20. Tope Awotona — Dala biliyan 1.4:

Tope Awotona ɗan kasuwa ne haifaffen Nijeriya kuma wanda ya kafa Calendly, wani kamfanin manhajar tsara lokutan taro da ya girma zuwa kamfanin fasaha mai darajar biliyoyin daloli.

Awotona, wanda ya taɓa aiki a matsayin mai sayar da kayayyakin fasaha a kamfanoni irin su EMC, wanda yanzu a ke kira Dell EMC, ya kafa Calendly ne bayan ya gaji da yawan musayar saƙonnin imel da a ke yi wajen tsara lokacin taro.

Maimakon neman manyan masu saka jari tun farko, Awotona ya gudanar da kamfanin ne da kuɗin da kansa na wasu shekaru. A 2021, Calendly ta samu saka hannun jari na dala miliyan 350, wanda ya sa darajar kamfanin ta kai dala biliyan uku.

By ukarofi

Leave a Reply