Daga SANI AHMAD GIWA a Abuja
Gwamnatin Tarayya da Bankin Duniya sun ƙulla sabon ƙawance don magance talauci da inganta rayuwar al’ummar Nijeriya masu rauni.
Wannan dai ya zo ne kamar yadda ƙungiyar ‘yan jarida mai zaman kanta (IMPI) ta bayyana matsayar tsohon ɗan majalisar dattawa, Mohammed Ndume, kan lamunin bankin duniya da gwamnatin Shugaba Bola Tinubu ta samu a matsayin bata gaskiya.
Ta hanyar shirye-shiryen zuba jari na zamantakewa daban-daban, bankin duniya yana fitar da dala biliyan 17 don shirye-shiryen rage talauci a Nijeriya.
Mataimakin shugaban bankin duniya na yankin yammacin Afrika da tsakiyar Afrika, Ousmane Diagana ne ya bayyana haka a wani taro da ministan harkokin jinƙai da rage raɗaɗin talauci, Farfesa Yilwatda Nentawe, da ƙaramin ministansa, Dr Yusuf Sununu, ranar Laraba a Abuja.
Ya ce: “Wannan haɗin gwiwa na Bankin Duniya an kafa shi ne a cikin dabarun da zai baiwa Nijeriya damar ci gaba da samun ci gaba a matsayin ƙasa mai tasowa ta hanyar samar da ingantattun ayyuka ga al’umma ta hanyar samar da ayyukan yi da sauransu.
“A kan haka, muna da babban shiri a nan Nijeriya na sama da dala biliyan 17 a matsayin alƙawarin yin abin da ya dace ta fuskar zuba jari da gyare-gyare.”
A nasa ɓangaren, Nentawe ya ce duk waɗanda suka ci gajiyar shirin rage raɗaɗin talauci da gwamnatin tarayya za ta yi, za a ba su lamba ta zamani, don haka, za a iya gano su ta hanyar lambobi.
Ya ce: “Wannan na’ura ta zamani tana ba da haɗin kai ga jama’a kawai, har ma da hada-hadar kuɗi ga dubban ɗaruruwan ‘yan Nijeriya waɗanda, kafin yanzu, ba su haɗa kai da jama’a ba kuma ba a haɗa su da kuɗi a Nijeriya.”
A cikin wata sanarwa mai ɗauke da sa hannun shugabanta, Dokta Omoniyi Akinsiju, IMPI, ta ce sukar Ndume ya nuna ƙarancin fahimtar yanayin ci gaban da aka samu.
Ya ci gaba da cewa: “Binciken mu ya nuna cewa lamunin bankin duniya ya kai kusan kashi 80 cikin 100 na bashin da Nijeriya ke bin Nijeriya a shekarar 2024, inda ya ƙaru daga dala biliyan 21.15 a shekarar 2023 zuwa dala biliyan 22.32 a shekarar 2024, ƙaruwar kashi 5.5 cikin 100, ba dala biliyan 9.5 da Ndume ya ambata ba.
“A halin da ake ciki kuma, bashin Nijeriya na IMF ya ragu sosai daga dala biliyan 2.47 zuwa dala miliyan 800.23 (-67.6 bisa dari) a daidai wannan lokacin.
Har ila yau, ƙungiyar ta yi fatali da iƙirarin Ndume na cewa rancen da majalisar ta amince da shi, ya ƙara da cewa: “Tsarin amincewa da lamuni na Bankin Duniya yana buƙatar amincewa da makaman cikin gida (IDA ko IBRD) sannan majalisar ta amince da shi kafin a ba da kudaden. 2024 ya tsaya a kan dala biliyan 2.36 kawai, nesa da dala biliyan 9.5 da ake da’awa.
Bayan nazarin bayanan Bankin Duniya kan lamunin Nijeriya a cikin watanni 22 da suka wuce, ƙungiyar ta jaddada cewa Sanata mai wa’adi na huɗu ba shi da isassun hujjoji kan bayanan bashin da ake bin ƙasar.
