Daga MAHDI MUSA MUHAMMAD
Shugaban rukunin kamfanonin Dangote, Aliko Dangote, ya buƙaci shugaba Bola Tinubu da ya tsawaita manufar ‘Fifita Nijeriya’ na haɓaka matatun man fetur na cikin gida.
A cewar Dangote, shigo da man fetur mai arha kuma mara inganci yana durƙusar da tattalin arzikin matatun cikin gida.
Yayin da yake jawabi a wajen taron ‘Insights Global Commodity Insights on West African Refined Fuel Market’, wanda Hukumar Kula da Harkokin Man Fetur ta Nijeriya ta shirya tare da haɗin gwiwar S&P Global Insights, Dangote ya ce dole ne a tsawaita ƙudurin fifita Nijeriya kan manufar “Nigeria First” ta wadatar man fetur, dizal, da sauran kayayyakin da ake tacewa.
Shirin “Nigeria First”, wanda shugaban ƙasa Bola Tinubu ya gabatar a watan Mayu, ya haramtawa duk hukumomin gwamnati shigo da mai daga waje. A ƙarƙashin manufar, sayen irin waɗannan abubuwan na ƙasashen waje na buƙatar hujja na musamman da izini daga Ofishin Sayar da Kayayyaki na Gwamnati.
“Manufar Nijeriya ta farko da shugaban ƙasa, Bola Tinubu ya bayyana, ya kamata ta shafi ɓangaren samar da man fetur da sauran sassan,” inji Dangote, inda ya buƙaci a haramta shigo da mai daga ƙasashen waje domin kare jarin da ya zuba na matatun mai na dala biliyan 20.
A cewar Dangote, shigo da man fetur mai arha da mara inganci — wasu ana zargin an ba su tallafi kuma daga ƙasar Rasha ne — yana durƙusar da tattalin arzikin matatun cikin gida.
“Saboda tsadar farashin man fetur na Rasha, farashin man fetur da aka yi rangwame a Rasha ko kuma tare da rangwamen ɗanyen mai na Rasha suna samun hanyarsu ta zuwa Afirka, tare da yin kasala sosai a cikin gida,” inji shi.
Ya ƙara da cewa, “A Nijeriya, saboda wannan gasa ta rashin adalci, wannan farashin ya kai kusan kashi 60, har ma ya fi arha fiye da ƙasar Saudiyya da take haƙowa da kuma tace man nata, wannan ya faru ne saboda yawan zubar da man da ake yi, domin a ci gaba da yin aiki, muna kira ga gwamnatoci a fadin Afirka da su ɗauki matakai da gangan kamar yadda Amurka, Kanada, da Tarayyar Turai suka yi don kare gasar da ba ta dace ba.”
Attajirin da ya fi kowa kuɗi a Afirka ya ce ba wai don a mayar da fannin ne kaɗai ba sai don samar da jarin cikin gida. Ya yi nuni da cewa waɗanda suke da arzikin da za su zuba jari a Nijeriya na ci gaba da kwashe albarkatun su daga cikin ƙasar yayin da suke sukar masu zuba jari na cikin gida.
“Bari in yi amfani da wannan dama don magance matsalolin da ke tattare da mulkin mallaka da mulki, gaskiyar ita ce, mutane da yawa da suke da hanyoyi da kuma damar da za su ba da gudunmawa mai ma’ana don ci gaban al’ummarmu sun zabi maimakon yin suka daga gefe yayin da suke zuba jari a ƙasashen waje,” inji Dangote.
Domin tabbatar da cewa matatarsa ta dala biliyan 20 za ta iya biyan bukatun mai na cikin gida, Dangote ya bayyana cewa Nijeriya ta zama ƙasa mai fitar da man fetur, inda ta fitar da kusan lita biliyan 1.35 na man fetur zuwa wasu ƙasashen duniya cikin kwanaki 50.
A cewar Dangote, tsakanin watan Yuni zuwa Yulin 2025, matatar ta fitar da man fetur har tan miliyan 1, wanda ya kai kusan lita biliyan 1.35.
