Daga SANI AHMAD GIWA a Abuja
Kotun Soji ta Musamman da ke sauraron shari’ar zargin wani yunƙurin juyin mulki da ya shafi wasu jami’an sojin Nijeriya ta sake ɗage yanke hukuncin da ya shafi sahihancin bayanan da ake zargin waɗanda ake tuhuma sun bayar, inda ta sanya ranar Litinin, 5 ga Oktoba, 2026, domin ci gaba da zaman.
Rahotanni sun ce hukuncin, wanda aka tsara za a yanke shi a ranar Laraba, 30 ga Satumba, 2026, yanzu an dage shi zuwa ranar 5 ga Oktoba. Wannan shi ne karo na huɗu da kotun ta dage yanke hukuncin kan batun.
Kotun, wadda Mataimakin Marshal na Sama, Air Vice Marshal H.I. Alhaji na Rundunar Sojin Sama ta Nijeriya ke jagoranta, tana gudanar da zaman ne a Scorpion Officers’ Mess da ke Asokoro, Abuja.
A cikin sanarwar da aka aika wa mambobin kotun da sauran waɗanda abin ya shafa, an bayyana cewa zaman da aka ɗage zuwa ranar 30 ga Satumba an sake dage shi zuwa ranar 5 ga Oktoba.
Sanarwar ta ce sabon zaman zai fara da ƙarfe 10:00 na safe a Scorpion Officers’ Mess, Asokoro, Abuja. Major M.U. Ardo, jami’in hulɗa da kotun, ne ya sanya hannu kan sanarwar, wadda ba ta bayyana dalilin sabon dage zaman ba, sai dai ta nemi afuwar waɗanda dagewar za ta iya janyo wa rashin jin daɗi.
Hukuncin da ake jira zai tantance ko za a amince da wasu bayanan da ake zargin jami’an da ake tuhuma sun bayar a matsayin hujjoji a cikin shari’ar da ake ci gaba da yi.
Lauyoyin kariya sun ƙalubalanci sahihancin waɗannan bayanai, suna zargin cewa jami’an Hukumar Leken Asiri ta Tsaro, DIA, sun tilasta wa wasu daga cikin jami’an sojin yin rubutu ko sake rubuta bayanan da suka ƙunshi abubuwan da suka ce ƙarya ne.
Rashin jituwa kan yadda aka samu bayanan ya haifar da wani ƙaramin shari’a a cikin babban shari’ar, wato trial-within-a-trial, inda lauyoyin kariya suka gabatar da hujjoji domin ƙalubalantar yanayin da aka samu bayanan.
Lauyoyin kariya sun yi zargin cewa bayanan ba su cika ƙa’idojin da doka ta tanada domin a amince da su a matsayin hujja ba.
Daga cikin abubuwan da suka gabatar akwai zargin cewa wasu lauyoyi ko shaidu da jami’an da ake tuhuma suka zaɓa ba su kasance a wajen lokacin da ake rubuta bayanan ba.
Haka kuma, lauyoyin sun yi tambaya kan rashin faifan bidiyo da zai nuna yadda wasu daga cikin jami’an suka rubuta bayanansu a gaban shaidun da suka zaɓa, kamar yadda wasu tanade-tanaden dokar Administration of Criminal Justice Act suka tanada.
Lauyoyin sun kuma yi zargin cewa ba a yi wa wasu daga cikin jami’an gargadin da ya dace ba, ko kuma ba a sanar da su cikakken haƙƙoƙinsu ba kafin su bayar da bayanan.
Sai dai masu gabatar da ƙara sun gabatar da hujjoji da nufin tabbatar da cewa jami’an sun bayar da bayanan ne da yardarsu, ba tare da wani matsin lamba da bai dace ba.
Wasu daga cikin jami’an da ake tuhuma sun bayar da bayanai masu saɓa wa na masu gabatar da ƙara a yayin trial-within-a-trial, inda suka yi zargin cewa an yi amfani da tilastawa, tsoratarwa, alƙawarin sakinsu da kuma cin zarafin jiki a lokacin da suke tsare.
A cewar hujjojin da aka gabatar a gaban kotun, wasu jami’an sun yi zargin cewa an sa su yi imanin cewa sake rubuta wasu bayanai zai taimaka wajen samun ’yancinsu.
Sun kuma yi zargin cewa wasu daga cikin bayanan an riga an shirya su daga jami’an leƙen asiri, sannan aka tilasta musu su kwafa ko sanya hannu a kansu, duk da cewa ba su san wasu daga cikin abubuwan da ke cikin takardun ba.
Wasu daga cikin jami’an sun kuma shaida wa kotun cewa ba su ne suka rubuta ko ƙirƙiro bayanan da aka danganta da su ba, suna zargin cewa an tilasta musu sake rubuta wasu takardu da aka riga aka shirya, waɗanda suka ƙunshi ikirari ko bayanai da suka ce ƙarya ne ko kuma ba su da masaniya a kansu.
Hukuncin kotun kan sahihancin waɗannan bayanan zai taimaka wajen tantance ko masu gabatar da ƙara za su iya amfani da su a matsayin wani ɓangare na hujjojin da suke gabatarwa a shari’ar.
Sabon dagewar zaman ya ƙara tsawaita lokacin da ake jira kafin kotun ta yanke hukunci kan wannan muhimmin rikici da ya shafi sahihancin hujjojin da ake son amfani da su a shari’ar sojin.
Shari’ar ta shafi wasu jami’an sojin Nijeriya da ake zargi da kulla wani shiri na kifar da gwamnatin Shugaba Bola Ahmed Tinubu a ranar 1 ga Oktoba, 2025.
Lamarin ya samo asali ne daga zarge-zargen da hukumomin soji suka gudanar da bincike a kansu, wanda daga bisani ya kai ga kama jami’an da kuma gurfanar da su a gaban Kotun Soji ta Musamman da ke Abuja.
Jami’an da ake tuhuma sun musanta zarge-zargen da ake yi musu, yayin da shari’ar ta kuma fuskanci muhawara kan yanayin da aka samu wasu daga cikin bayanan da ake danganta musu, ciki har da zargin tilastawa da wasu nau’o’in cin zarafi da lauyoyin kariya suka gabatar.
