Daga MAHDI MUSA MUHAMMAD
Shugaban Hukumar Samar da Wutar Lantarki a Karkara ta Tarayya (REA), Dr. Abba Aliyu, ya bayyana cewa sabon tsarin girke ƙananan tashoshin samar da wutar lantarki da hukumar ke yi a sassa daban-daban na ƙasar nan zai taimaka matuƙa wajen shawo kan matsalolin da suka daɗe suna addabar tsarin babbar hanyar wutar lantarki ta ƙasa.
A wata hira da ya yi kwanan nan, Dr. Aliyu ya ce hukumar ta fara aiwatar da sabon tsarin girke mini-grids, wato ƙananan cibiyoyin samar da wuta masu zaman kansu, kai tsaye a cikin ƙauyuka da al’ummomin da ke nesa da manyan cibiyoyin wutar lantarki domin samar musu da wuta mai ɗorewa.
Ya bayyana cewa wannan sabon tsari an tsara shi ne domin kauce wa kura-kurai da matsalolin da suka daɗe suna hana tsarin wutar lantarki na ƙasa aiki yadda ya kamata.
Yayin da yake magana kan yadda za a tabbatar da dorewar ayyukan, shugaban na REA ya ce hukumar ta koyi darussa da dama daga matsalolin da suka shafi babbar hanyar wutar lantarki ta ƙasa, kuma yanzu tana ɗaukar matakan da za su tabbatar da cewa sabbin ayyukan sun fi inganci.
A cewarsa, duk wani mini-grid da ake girkawa yanzu yana zuwa tare da cikakken tsarin rarraba wuta na kansa, tare da tabbatar da cewa duk masu amfani da wutar suna da na’urorin aunawa na zamani.
Ya ce: “Mun koyi darussa daga matsalolin tsarin babbar wutar lantarki ta ƙasa. Saboda haka duk wani mini-grid da muke girkawa yana da nasa tsarin rarraba wuta, cikakken tsarin aunawa ga kowa da kuma na’urar sa ido ta zamani (SCADA) da ke ba mu damar duba yadda tsarin ke aiki ta wayar hannu.”
Shugaban hukumar ya kuma yi ƙarin bayani cewa a wasu yankunan birane masu girma amma da matsalar rashin ingantacciyar wutar lantarki, inda akwai hanyoyin rarraba wuta na kamfanonin rarraba lantarki (DISCOs), hukumar na kawo tashoshin samar da wuta na hasken rana domin taimakawa tsarin.
Ya ce, a irin waɗannan wurare, ana yin yarjejeniyar aiki tsakanin REA da kamfanonin rarraba wuta, inda REA ke samar da wutar hasken rana da rana, yayin da kamfanonin rarraba wutar lantarki ke da alhakin samar da wuta da dare.
Sai dai ya ce idan kamfanonin suka kasa samar da wutar, to tsarin ajiyar wutar lantarki na batir da aka tanada zai fara aiki domin tabbatar da cewa masu amfani da wutar ba su fuskanci katsewar wuta ba.
Dr. Aliyu ya ƙara da cewa a halin yanzu hukumar na aiwatar da wani babban shiri na girke ƙananan tashoshin wutar lantarki guda 50 da za su haɗu da juna, wanda zai samar da kimanin megawatt 280 na wutar lantarki mai ɗorewa da za a ƙara a tsarin wutar lantarki na ƙasa.
A cewarsa, haɗa samar da wuta daga ƙananan tashoshi masu zaman kansu, tare da tsarin sa ido na zamani da kuma tsarin ajiyar wuta, zai taimaka wajen gina tsarin samar da wutar lantarki mai ƙarfi wanda ba zai yi saurin rushewa kamar yadda tsarin gargajiya na tsakiya ke yi ba.
Masana harkar makamashi na ganin cewa wannan tsari na mini-grids na iya zama wata babbar hanya ta magance matsalar ƙarancin wutar lantarki, musamman a yankunan karkara da kuma al’ummomin da ke da nisa daga manyan hanyoyin wutar lantarki.
