Daga AISHA ASAS
Mai karatu barkanmu da sake kasancewa a shafin iyali na jaridar Blueprint Manhaja. Muna godiya da bibiyar mu da ku ke yi.
A wannan makon za mu tattauna ne kan tasirin gara a aure, da kuma matsayin da take da shi ga al’ummar ƙasar Hausa, da kuma bayanai kan matsayin gara a aure a mahanga ta magabata.
Idan muka yi maganar gara a nan muna magana ne kan kayan da ake kai wa gidan wanda aka aura bayan an kai amarya a matsayin tukuici ko nuna isa ko nuna ƙimar ɗiyar da danginta suka bada auren nata.
Ita garan takan zo ne daidai da al’adar masu yin ta, saidai mafi akasari kayan abinci ne da kuma na motsa baki kamar cincin, alkaki da sauransu. Kuma akan sanya kayan haɗa abincin, kamar su magi, dadawa, kuɓewa da makamantansu.
Idan mun ɗauke gara a mahanga ta ido, za mu iya cewa abu ne mai kyau duba da yadda garan kan taimakawa miji wurin ciyar da shi kafin ya farfaɗo daga ɗawainiyar biki da ya yi. Saidai za mu iya aibata gara idan muka buɗe ido sosai wurin ganin yadda iyayen yarinya ke matsanta kansu wurin ganin sun kai kayan na gani na faɗa, don gujewa reni.
Su kuwa a ɓangaren miji shirye suke su aibata garar da za a kawo masu matuƙar ba ta kai yadda suke tsammanin ta ba. Kuma ita kaɗai garar ta isa ta kawo gagarumin saɓani tsakanin dangin biyu.
Idan zan yi amfani da waɗannan hujjojin biyu, zan iya cewa gara wata babbar makami ce da sheɗan ke amfani da ita wurin yaƙar zaman lafiyar aure. Domin kuwa ta dalilinta kawai za a iya kafa ƙiyayyar da za ta iya kai har ga ‘ya’ya ta hanyar yawan yi wa uwarsu gorin rashin gara.
Abinda masu wannan ɗabi’ar ba su sani ba, ko suka manta, ba ta inda addini ya shar’anta wa mace bayar da wani abu na daga abinda za a ciyar da ita da shi, ko bayar da tukuicin aurenta da aka yi. Ciyar da mace haƙƙi ne na mijinta, ciyar da iyayenshi ko danginci bai taɓa zama kan matarshi koda kuwa na rana ɗaya ne.
Da wannan zan iya cewa duk da akwai alkhairi a yin gara zan iya cewa barin ta zai fi alkhairi fiye da yinta. Idan kuwa ta zama dole a yi, to a yi ta bisa ga iyawa. Su iyayen yarinya su yi don taimakawa surukinsu, don haka za su yi ne iya ƙarfinsu. Shi kuwa kada ya sa rai, idan sun bayar ya gode.
Amma idan nawa ra’ayin ne zan ce a bar shi gabaɗaya, duk abinda ku ke da niyyar kai wa a matsayin gara, ku haɗa shi ku yi wa ‘yarku jari, ta nan za ta iya taimakon mijinta da ɗan abinda take samu.
Ku kuwa dangin miji masu jiran akawo maku gara, har da sa ran mai yawa don ɗan uwanku ya yi bajinta a lefe, in tambaye ku, shin da ya kai lefe ba a kawo kayan ɗaki ba? Duk da cewa su ma taimako ne, domin haƙƙi ne da ya rataya kansa shi mijin kamar yadda tufatar da ita ma yake kansa.
Na san da yawa za su iya aibata rubutuna a ƙoƙarinsu na nuna muhimmancin gara da suka ce ta samo asali daga magabata, don haka za mu yi waiwaye kan hujja da inda masu yin al’adar gara suke fakewa a matsayin ta samu asali daga addini.
Shin gara na da matsuguni a cikin addini?
Akwai wani masanin tarihi da ya yi wani dogon bayani kan abinda ya shafi gara, inda a zantukan nasa ya tabbatar da samuwar wani abu mai kama da gara a zamanin magabata. A cewarsa, a lokacin baya, lokacin da ake aurar da yarinya tun tana da ƙarancin shekaru, wato daga shekara bakwai zuwa goma, wasu iyayen da suka aurar da ‘yarsu a irin shekarun sukan haɗa ɗan kayan abinci daidai ƙarfinsu su kai ‘yar da su.
Fa’idar yin hakan a wurinsu shi ne, za su taimaka wa mijin ciyar da ita zuwa lokacin da ta isa zama mace. Wato dai za su yi tarayya wurin ciyar da ‘yar kafin ta zama mace da zai iya sakin labule da ita.
ɗaya daga cikin dalilan da suka bambanta auren wuri da ake yi da da kuma na yanzu shi ne, kawar da kai ga yarinyar har zuwa lokacin da ta isa a kusance ta. Yana ɗaya daga cikin dalilan da ke sa auren wuri a baya ba ya tare da ƙalubale kamar na yanzu.
A inda aka fito, miji zai yi renon yarinya ne a lokacin da aka aura masa ita a ƙarancin shekaru, kuma sukan ba wa yaran damar sakewa da su sosai, wanda ko da za su kusance su yayin girma ba zai zama na ƙarfi ba kamar yadda ake yi yanzu.
Kada mu saki layin darasin namu, zancen dai shi ne, sha’anin gara ba ta da muhalli a Musulunci, saidai muhalli a mahangar magabata da suke duba ya kamata, duk da hakan ba su taɓa danganta abinda suka yi da addini ba, kuma ba su taɓa umurtar wani da ya aikata ba, domin kyautatawa ce da ake yi idan an yi sha’awar yi ko kai mai yi kana da zarafi ko kaga dacewar yin hakan.
Ya ku iyaye ku sani, wahalar aure ko tsadar aure da ke barazana ga matasanmu, da ke hana ‘ya’yanmu mata samun mazajen aure, abu ne da mu muka janyo da hannunmu, domin babu ɗaya daga cikin ababen da muke wahala da su da suka zama dole a Musulunci.
Idan mun yi a baya, don muna da halin yi, to mai zai hana mu bar su a lokacin da suke wahalar da mu? Idan muka kashe manyan al’adu da ke gurgunta yunƙurin matasanmu kan aure, tabbas za mu ga yadda al’ummarmu za ta ƙayatu, ta hanyar ƙarantar zinace-zinace da kuma rayuwar shashanci da matasa ke yi.
Da yawa a matasan da ke kwaɗaituwa da aure za su iya riƙe mace, su ciyar da ita har da buƙatunta daidai gwargwado, saidai yadda za su iya tara kuɗaɗe masu yawa da za su haɗa kayan aure zuwa sauran al’adu ne babbar barazana gare su.
Idan da za a sawwaƙa, a daina kallon komai sai auren, da an rufawa juna asiri fiye da tunaninmu. Idan matashi na da abin yi da zai iya ciyar da kansa da matar da zai kawo, ko ɗaki yake da shi a gidansu na gado ba laifi ba ne don an yi masa aure.
Ita kuma yarinya ko uwarta ba ta ajiye ko cokali ba, matuƙar ‘yar ta isa aure, kuma ta samu mai hankali, to ku yi mata aure, ababen da za a yi amfani da shi su nema daga baya, kamar yadda idan Allah Ya masa buɗi zai gina gida ko ya kama hayar gida da ya fi wanda aka kawo ta a ciki.
Mafi alheri daga aure, shi ne wanda aka sawwaƙa a cikinshi.
