Daga SANI AHMAD GIWA a Abuja
Gwamnatin Tarayya ta ƙaddamar da shirin aiwatar da wani gagarumin garambawul da zai bai wa kwalejojin ilimi a faɗin ƙasar nan damar gudanar da kwasa-kwasan digiri ba tare da yin alaƙa da wata jami’a ba.
Ministan Ilimi Dr. Tunji Alausa, wanda Minista Suwaiba Ahmad ta wakilta, ta bayyana hakan a wani taron ƙasa da aka gudanar a Abuja a ranar Talata 19 ga watan Agusta 2025.
Ministan wanda ya yaba da wannan shiri a matsayin wani abin tarihi mai cike da tarihi ya bayyana cewa doka ta 43 ta gwamnatin tarayya ta kafa dokar ta 2023 ta baiwa kwalejojin ilimi damar gudanar da shirye-shiryen digiri a lokaci guda a fannonin ilimin malamai.
“A karon farko a tarihinmu, Kwalejojinmu na Ilimi sun samu izini bisa doka don gudanar da shirye-shiryen digiri a lokaci guda a fannin ilimin malamai,” inji ta, yayin da ta ƙara da cewa dokar kwalejojin Ilimi ta Tarayya (Establishment) mai lamba 43 ta 2023.
A cewar Blueprint, ministan ya ce gyaran ya samo asali ne daga gogewa da ƙwarewa da cibiyoyi suka yi na tsawon shekaru da dama.
Ta ƙara da cewa “Tsarin umarni biyu a yanzu yana ba su cikakken ikon doka da aiki don faɗaɗa ayyukansu na ilimi tare da kiyaye ainihin manufarsu ta samar da ƙwararrun malamai,” inji ta.
Farfesa Paulinus Chijioke Okwelle, Babban Sakataren Hukumar Kula da Kwalejojin Ilimi ta ƙasa (NCCE), ya bayyana wannan sauye-sauyen a matsayin “mai tarihi,” yana mai cewa zai farfaɗo da ilimin malamai da kuma faɗaɗa hanyoyin shiga ga ɗalibai da malamai.
“Shekaru da dama, Kwalejojin Ilimi suna haɗin gwiwa tare da jami’o’i don ba da digiri. A yau, tare da cikakken goyon bayan majalisa, yanzu suna da ikon yin hakan kai tsaye, suna amfani da ƙarfinsu, kayan aiki, da ƙwarewar ilimi,” inji shi.
Ya kuma bayyana fa’idojin da aka bai wa wa’adin biyun da suka haɗa da samar da waɗanda suka kammala karatun digiri na biyu na NCE da B.Ed, da samar da ƙwararrun malamai, da kuma riƙe ƙwararrun malamai a cikin tsarin.
Kwalejin ilimi ita ce cibiyar horar da malamai ko ƙwararren horar da malamai. Nijeriya na da cibiyoyin ilimi 152. An kafa waɗannan cibiyoyi ne domin horar da ɗalibai don zama ƙwararrun malamai.
