Daga SANI AHMAD GIWA a Abuja
’Yan bindiga sun sace mutum tara, ciki har da yara biyar, a hare-hare da suka kai kan al’ummomi uku a ƙaramar Hukumar Chikun ta Jihar Kaduna, tare da jikkata wani mazauni da harbin bindiga.
Hare-haren, waɗanda suka faru ranar Litinin, 16 ga Nuwamba, sun shafi Agui Rido, Anguwan Suleja da ke Unguwar Kaso Kakau, da kuma Kaso Kurmi, a cewar Shugaban ’Yan Gudun Hijira (IDPs) na ƙaramar Hukumar Chikun, Kwamared Adams Sule.
Sule, wanda ya bayyana lamarin ga manema labarai, ya ce an sace mutum huɗu, waɗanda suka haɗa da yara uku da wani babba mai kimanin shekara 25, daga gidansu da ke Agui Rido.
Ya ce sace mutanen ya ƙara jefa iyalan da abin ya shafa cikin mawuyacin hali, musamman ganin cewa mahaifin biyu daga cikin yaran na kwance a rashin lafiya.
A wani harin kuma da aka kai Anguwan Suleja, Unguwar Kaso Kakau, maharan sun sace wani mazaunin yankin wanda a baya ma ’yan bindiga suka taɓa yin garkuwa da shi, inda ya rasa wasu muhimman kayayyaki, ciki har da babur, a wancan harin.
Hare-haren sun ci gaba da misalin ƙarfe 8 na dare, lokacin da wasu ’yan bindiga suka kai farmaki ƙauyen Kaso Kurmi, inda suka harbi wani mazauni tare da jikkata shi, daga bisani aka kai shi asibiti.
Sule ya ce an kuma sace wasu mutane huɗu a wannan harin, ciki har da yara biyu masu shekara ɗaya da uku.
Wani mazaunin Kaso Kurmi, Ishaya Gana, ya tabbatar da sace mutanen, inda ya ce an tafi da mutum huɗu, ciki har da mata biyu da ke ɗauke da yara masu kimanin shekara huɗu da shida.
Waɗannan hare-hare sun faru ne kwanaki uku kacal bayan da wasu da ake zargin ’yan bindiga ne suka sace ’yan gudun hijira shida a Anguwan Baijuwa, Kaso, a cikin ƙaramar Hukumar Chikun.
An ruwaito cewa waɗanda aka sace suna kan hanyarsu ta zuwa gonakinsu ne lokacin da maharan suka tare hanya a kusa da Rafkin Romi, a kan hanyar ƙauyen Suleja, ranar Juma’a, 13 ga Nuwamba.
Sakataren Hakimin Kaso, Jonah Baba, ya tabbatar da lamarin, inda ya ce mutanen na kan hanyarsu ta zuwa kasuwar Mararaban Uden ne lokacin da maharan suka tare su.
A cewar Baba, daga baya an saki biyu daga cikin mutanen shida da aka sace.
Mai kula da ’yan gudun hijira na Maraban Rido, Sule Adams, shi ma ya tabbatar da lamarin, inda ya bayyana cewa waɗanda aka sace sun bar wuraren da suke fakewa ne domin zuwa aiki a gonakinsu lokacin da aka kai musu harin da misalin ƙarfe 8 na safe.
Ya ce an saki mutanen biyu ne saboda yanayin rashin lafiyarsu, yayin da sauran huɗu ke ci gaba da kasancewa a hannun masu garkuwa da mutane.
Wata mata na cikin waɗanda aka fara sacewa.
Lamarin ya ƙara tayar da hankula game da yadda ’yan gudun hijira ke fuskantar barazana yayin ƙoƙarin komawa noma domin samar wa iyalansu abinci, duk da ci gaba da rashin tsaro.
A ranar Asabar, 14 ga Nuwamba, wasu da ake zargin ’yan bindiga ne sun kai hari wani gida a Ungwan Joshua Kaso, Unguwar Kakau, ƙaramar Hukumar Chikun, inda suka sace mata biyu tare da kwashe kayayyakin gida.
Wani mazaunin yankin, Ishaya Ganai, wanda ya tabbatar da lamarin, ya ce maharan sun kai harin ne da misalin ƙarfe 11:35 na dare, inda suka tafi da matan kafin su yi awon gaba da kayayyakin gidan tare da lalata wasu abubuwa.
Sace matan ya faru ne ƙasa da sa’o’i 48 bayan da aka sace ’yan gudun hijira shida a Ungwan Sariki Kaso, wanda shi ma ke yankin.
Mai kula da ’yan gudun hijira, Sule Adams, ya tabbatar da lamarin.
Har zuwa lokacin da aka kammala wannan rahoto, ba a san inda matan biyu suke ba, ko kuma ko waɗanda suka sace su sun nemi kuɗin fansa.
Sabbin hare-haren sun biyo bayan sace wasu ’yan uwa bakwai daga gida ɗaya a al’ummar Angwan Sarki Kaso, Unguwar Kakau, ƙaramar Hukumar Chikun, ranar 4 ga Nuwamba.
An ruwaito cewa maharan sun kai farmakin ne da misalin ƙarfe 11 na dare, inda suka kewaye aƙalla gidaje huɗu tare da sace mutane daga gidaje daban-daban na iyali guda.
Shugaban ’Yan Gudun Hijira na Chikun, Adams Sule, ya tabbatar da lamarin, inda ya ce an ɗauki mutanen daga gidajensu ne lokacin da suke barci.
Yawaitar hare-haren ya ƙara jawo fargaba kan tsaron mazauna al’ummomin da ke kusa da Kaso da sauran ƙauyukan da ke maƙwabtaka da yankin, musamman iyalan da suka riga suka rasa matsugunansu sakamakon hare-haren baya.
Baya ga Chikun, wasu da ake zargin ’yan bindiga ne sun kai hari ƙauyen Kurmin Wali da ke Unguwar Afogo, ƙaramar Hukumar Kajuru, ranar Lahadi, 15 ga Nuwamba, inda suka sace mutane 12.
Hakimin ƙauyen, Isiaku Danazumi, ya ce maharan sun shiga al’ummar ne da misalin ƙarfe 9:14 na safe.
Ya bayyana cewa uku daga cikin waɗanda aka sace sun samu damar tserewa daga hannun maharan kuma suka koma gida, yayin da sauran tara ke hannun masu garkuwa da mutanen.
ɗanazumi ya ce waɗannan mutane tara sun haɗu da wasu mazauna ƙauyen biyar da aka sace a hare-hare biyu daban-daban da aka kai ranar 2 da 10 ga Oktoba, lamarin da ya sa adadin mutanen al’ummar da ke hannun masu garkuwa da mutane ya kai 14.
Sarkin gargajiyar ya nuna damuwa kan yawaitar hare-haren, inda ya yi zargin cewa duk da sanar da hukumomin da abin ya shafa, ba a ɗauki wani mataki na zahiri domin kuɓutar da waɗanda aka sace ba.
Ya kuma ce jami’an tsaro sun isa ƙauyen ne bayan maharan sun gudu, amma sun bar wurin ƙasa da sa’a guda da isarsu.
Kurmin Wali ta taɓa jan hankalin ƙasa baki ɗaya a watan Janairun 2026, lokacin da wasu da ake zargin ’yan bindiga ne suka sace fiye da mutum 80 yayin gudanar da ibadar coci, lamarin da ya jawo fushin jama’a da kiraye-kirayen inganta tsaro a yankin.
A wani babban hari da aka kai a jihar, wasu da ake zargin ’yan bindiga ne sun kai farmaki ƙauyen Akwando da ke yankin Kuturmi, ƙaramar Hukumar Kachia, a farkon safiyar 4 ga Nuwamba, inda suka kashe mazauna biyu tare da sace wasu 18, kamar yadda jaridar Daily Trust ta ruwaito.
An ce harin ya faru ne da tsakar dare, lokacin da mazauna yankin suke cikin gidajensu.
Wani mazaunin yankin da ya zanta da jaridar ya ce maharan sun kai farmakin ne lokacin da mutane suke barci, inda suka kashe mutum biyu tare da tafiya da wasu 18.
Wasu kafafen yaɗa labarai ma sun ruwaito harin, duk da cewa alkaluman da suka bayar a rahotannin farko sun bambanta.
Harin ya sake tayar da hankula kan matsalar tsaro a al’ummomin Kuturmi, inda mazauna yankin ke ci gaba da fuskantar kisa da sace mutane da yawa.
Shugaban ƙungiyar Bunƙasa Haɗin Kan Kuturmi, Dr Joseph Ariko, da Sakataren Yaɗa Labarai na ƙungiyar, Manasseh Samuel Akwando, sun taɓa bayyana damuwarsu kan hare-haren da ake kai wa al’ummomin yankin.
A wani rahoton kuma, matsalar tsaron da manoma da mazauna yankunan da ke kan babbar hanyar Kaduna zuwa Abuja ke fuskanta ta ƙara bayyana bayan kisan wani manomi, Ibrahim Kadafa, wanda aka fi sani da Ibro, duk da cewa an bayar da rahoton cewa iyalansa sun biya Naira miliyan 56 na kuɗin fansa.
An sace Kadafa tare da abokinsa, Mustapha Shelpidi, ranar 28 ga Oktoba, lokacin da suke girbin waken soya a gonarsu da ke kusa da Alheri Camp, Kilomita 30, a kan hanyar Kaduna zuwa Abuja.
An ruwaito cewa masu garkuwa da mutanen sun fara neman Naira miliyan 100 kafin daga bisani su rage kuɗin bayan tattaunawa.
Daga ƙarshe, iyalan Kadafa sun biya Naira miliyan 56, tare da wayoyin Samsung guda uku sababbi da katin waya na Naira 20,000, a ƙoƙarin ganin an kuɓutar da shi.
Sai dai lokacin da ’yan uwansa suka je karɓarsa ranar 11 ga Nuwamba, masu garkuwa da mutanen sun miƙa musu gawarsa.
Rahotanni sun nuna cewa Kadafa ya samu raunin harbin bindiga a ƙafarsa lokacin da aka sace shi, kuma ya shafe tsawon lokacin da yake tsare ba tare da samun kulawar likita ba.
Ba a tabbatar da inda abokinsa da aka sace tare da shi yake ba a rahotannin farko.
Lamarin ya sake tayar da hankula kan tsaron manoman da ke aiki a yankin da ke kan hanyar Kaduna zuwa Abuja, musamman a lokacin girbi.
Duk da ci gaba da hare-haren, hukumomin tsaro sun samu wasu nasarorin kuɓutar da mutanen da aka yi garkuwa da su a jihar.
A ranar 3 ga Nuwamba, Kwamishinan ’Yan Sandan Jihar Kaduna, Muhammad Rabiu, ya sanar da kuɓutar da mutane takwas da aka sace daga al’ummomin Millennium City da Maraban Rido a ƙaramar Hukumar Chikun.
Aikin, wanda aka gudanar tsakanin 31 ga Oktoba da 2 ga Nuwamba, ya haɗa da jami’an Ofishin Mai Ba Shugaban ƙasa Shawara kan Tsaro, Hukumar Tsaro ta Farin Kaya (DSS), Rundunar ’Yan Sandan Nijeriya da Sojojin Nijeriya, tare da haɗin gwiwar Gwamnatin Jihar Kaduna.
Kwamishinan ’yan sandan ya ce aikin na daga cikin ƙoƙarin gano, tarwatsa da kuma rusa hanyoyin sadarwar masu aikata laifukan da ke da hannu a sace-sacen mutanen da ake yawan yi a Millennium City da sauran al’ummomin da ke kewaye da yankin.
Kuɓutar da mutanen ta biyo bayan sakin Ahmad Zakka da wasu ’yan iyalinsa daga hannun masu garkuwa da mutane a ranar 15 ga Oktoba.
Shugaban ’Yan Gudun Hijira na Chikun, Adams Sule, ya ce yawaitar hare-haren ya jefa iyalai da dama cikin matsin tattalin arziki, bashi da barazanar yunwa.
Ya ce sace-sace, kashe-kashe da lalata dukiyoyi da ake ta yi sun kawo cikas ga hanyoyin neman abincin rayuwa, lamarin da ke ƙara wahalar da mazauna yankin komawa gonakinsu da sake gina rayuwarsu.
Sule ya yi kira ga hukumomi da su samar da tsare-tsaren tsaro da farfaɗo da rayuwar al’umma masu ɗorewa, waɗanda za su ba ’yan gudun hijirar da suka rasa matsugunansu damar komawa garuruwansu da ci gaba da noma ba tare da fargabar sake fuskantar hare-hare ba.
Har zuwa lokacin kammala wannan rahoto, Rundunar ’Yan Sandan Jihar Kaduna da Ma’aikatar Tsaron Cikin Gida ba su fitar da sanarwar a hukumance kan hare-haren da aka kai Agui Rido, Anguwan Suleja da Kaso Kurmi ranar 16 ga Nuwamba ba.
