Daga MAHDI MUSA MUHAMMAD
A daidai lokacin da duniya ke fuskantar ƙalubale iri-iri na siyasa da tattalin arziki, kuɗin Nijeriya, wato Naira, na ƙoƙarin tsayawa da kafafunta a cikin wani yanayi mai cike da ruɗani, musamman sakamakon tasirin rikice-rikicen Gabas ta Tsakiya da kuma sauye-sauyen fasaha a kasuwar musayar kuɗaɗen waje.
Duk da irin waɗannan matsin lamba daga ƙasashen duniya, darajar Naira a kasuwar hukuma ta ci gaba da zagayawa kusan Naira 1,383 kan kowanne dala na Amurka, abin da ke nuna wata kwanciyar hankali idan aka kwatanta da mummunan tashin gwauron zabo da aka gani a shekarun baya.
Masana harkar kasuwanci sun bayyana cewa Naira ta fuskanci ƙalubale wajen karya matakin tunani na N1,300 kan dala a watan Maris, musamman yayin da dala ke ƙara ƙarfi sakamakon ƙaruwar buƙatar kadarorin da ake ganin suna da tsaro a lokacin rikici.
Tun daga farkon watan Maris, ana cinikin Naira ne tsakanin N1,352 zuwa N1,398 kan dala, abin da ke nuna cewa kasuwar na tafiya ne a hankali ba tare da wani babban sauyi ba, yayin da masu zuba jari ke jiran wani muhimmin abu da zai sauya alƙiblar kasuwar, ciki har da taron Kwamitin Manufofin Kuɗi na ƙasa.
Masana sun kuma yi nuni da yiwuwar darajar Naira ta ƙara inganta zuwa kusan N1,350 kan dala, musamman idan hauhawar farashin kaya ya ci gaba da raguwa, tare da kyakkyawan yanayin tattalin arziki, matuƙar farashin mai a kasuwar duniya bai faɗi ba.
A ɓangaren bankuna kuwa, ana ci gaba da sauye-sauye domin ƙarfafa cibiyoyin hada-hadar kuɗi, musamman ta hanyar ƙara buƙatar jarin da ake buƙata daga bankuna, abin da ke taimakawa wajen samar da daidaito a kasuwar kuɗin waje.
Wani masani kan harkar kuɗaɗe, Chijioke Okafor, ya bayyana cewa, wannan yanayin da ake ciki na Naira yana nuna haduwar ƙoƙarin cikin gida da kuma tasirin abubuwan da ke faruwa a duniya. Ya ƙara da cewa ajiyar kuɗaɗen waje na Babban Bankin Nijeriya da manufofin cikin gida na taimakawa wajen daƙile matsin lamba daga masu hasashen kasuwa.
A ɓangaren duniya kuwa, darajar dala ta Amurka na ci gaba da karuwa, inda ta kusa kai wani matsayi mafi girma cikin watanni goma, sakamakon tashin hankali tsakanin Amurka da Iran. Wannan rikici ya ƙara dagula kasuwar mai, musamman a mashigar Hormuz, wadda ke da matuƙar muhimmanci ga jigilar kusan kashi 20 cikin 100 na man fetur na duniya.
Wannan hali ya sa farashin ɗanyen mai na Brent ya karu sosai, abin da ke kara jawo hankalin masu zuba jari zuwa dala a matsayin mafaka mafi aminci.
A taƙaice, duk da ƙalubalen duniya, Naira na ƙoƙarin tsayawa daram, yayin da kowa ke jiran wani babban sauyi da zai iya sauya alƙiblar kasuwar kuɗin waje a Nijeriya.
