Daga SANI AHMAD GIWA a Abuja
Gwamnan Jihar Neja, Umar Bago, ya bayyana cewa babu wata dama ta sake dawowa Arewa da mulki 2027, yana mai jaddada cewa dole ne a bar Shugaba Bola Tinubu ya kammala wa’adin mulkinsa na tsawon shekaru takwas.
Da yake magana a shirin Sunday Politics na TɓC tare da Femi Akande, Bago ya ce waɗanda ke tada jijiyoyin wuya a Arewa bayan shekaru biyu kacal na mulkin Tinubu, suna yin rashin imani ne da kuma adawa da tsarin shiyya-shiyya da ya sa Nijeriya ta ɗore.
“Saboda kuka da babbar murya, mutumin nan ya shafe shekaru biyu yana mulki, kuna son ya dawo Arewa. Ta yaya?” Gwamnan ya tambaya.
Bago, wanda ya bayyana jihar Neja a matsayin “jihar gwaji” ga jam’iyyar All Progressiɓes Congress (APC) mai mulki a Arewa, ya fito fili ya bayyana kansa a matsayin Darakta-Janar na yaƙin neman zaɓen Tinubu.
Ya ce “ba gudu ba ja da baya” kan shawarar kuma ya sanar da cewa hedkwatar yaƙin neman zaɓen za ta kasance a Minna, babban birnin jihar Neja.
“Na maida kaina a matsayin DG na yaƙin neman zaɓen Tinubu a 2027 kuma ba gudu ba ja da baya, hedkwatar mu za ta kasance a Minna, shugaban ƙasa yana da hurumin naɗa wani, amma jihar Neja a shirye take ta shugabanci daga Arewa,” inji shi.
Gwamnan ya bayar da hujjar cewa shugaban ƙasa na karɓa-karɓa ya ci gaba da daidaita ma’auni na siyasa a Nijeriya, yana mai jaddada cewa jiharsa za ta ci gaba da haɗa kan matasa da masu kaɗa ƙuri’a a faɗin Arewa domin goyon bayan Tinubu.
Bago ya ƙara da cewa, “waɗannan mutanen da kuke magana a kansu ba sa iko da matasa, muna sarrafa matasa, kuma matasa suna tare da Asiwaju, kada ku damu da abin da mutane ke cewa.
Ya yi watsi da masu sukar gwamnatin Tinubu, yana mai cewa Shugaban ƙasa ya fitar da kuɗaɗen da aka karkatar da su a baya zuwa ga ɓarayin tallafi da hada-hadar kuɗi, inda ya ke jagorantar su zuwa ayyukan da suka shafi mutane. A cewarsa, wannan sauyin ya riga ya lashe zaɓen ‘yan adawa a Nijar zuwa jam’iyyar APC.
“Mutane suna auren sababbin mata, ana ɗaukar ma’aikatan gwamnati bayan shekaru 10, ana gina tituna, kuma kuna cewa wanda ya yi hakan ba mutumin kirki ba ne? Ba gaskiya ba ne, wadanda suka saba karkatar da kudaden tallafi ba za su ji dadi ba, amma talakawa suna jin daɗi,” inji shi.
Bago ya kuma bayyana damuwarsa kan matakin da ya ɗauka na rusa majalisar ministocinsa, yana mai cewa hakan ba zai kawo cikas ga harkokin mulki ba. Ya bayyana cewa Nijar na gina cibiyoyi masu ɗorewa ba ɗaiɗaikun mutane ba.
“Idan kun fahimci siyasar jihar Neja, muna da tsarin shiyya-shiyya, kwamishinoni kawai ake naɗa su, ba cibiyoyi ba ne, manyan sakatarorin dindindin hukumomi ne, kuma ko da babu gwamna abu bai kamata ya tsaya ba, nan da wata ɗaya za mu kafa sabuwar majalisar ministoci,” inji shi.
Gwamnan ya kare shirin gwamnatinsa na samar da ababen more rayuwa, inda ya ce adadin kuɗaɗen shigar Nijar ya karu sosai kuma jihar za ta iya daukar nauyin ayyukanta ba tare da damuwa ba.
“Ban san dalilin da yasa mutane ke shan Panadol don ciwon kai na ba. Idan ba mu da kayan aiki, da ba mu shiga cikin ayyukan ba, mun ninka kudaden da muke samu daga asusun tarayya har sau uku kuma daga IGR ɗinmu muna samun N10bn a kowane wata,” inji shi.
A kan rancen, Bago ya ce ba a ba da lamuni ba ne kawai zuwa ayyukan da ke da dogon lokaci. Ya buga misali da layin dogo na Abuja zuwa Minna da aka shirya.
“Babu matsala wajen karɓar rance, akwai hukumomin da za su tsara rancen, ba mu kai kashi 20 cikin 100 na rance ba, Abuja na da cunkoso, noma zai kai jama’a jihar Neja, don haka abin da ya fi dacewa shi ne gina layin dogo zuwa Minna.
“Idan muka ci bashi don gina wannan layin dogo da yaranmu za su biya, ba na jin wani abu ne mara kyau, ba za mu iya rancen siyan motoci ba, amma za mu iya lamuni don sanya ababen more rayuwa da za su wuce mu,” inji shi.
Bago, wanda aka fi sani da ‘Gwamnan Manoma’, ya ce gwamnatin tarayya da na Jihohi suna zuba jari sosai a harkar noma, matakin da ya ce tuni ya rage farashin kayan abinci.
“Farashin abinci ya ragu kuma manoma sun yi farin ciki sosai. Mun kuma sami kwangilar samar da ayaba ga Rasha. Ba mu damu da siyasa ba; mayar da hankali kan ayyukan da ke fitar da mutane daga talauci,” inji shi.
Gwamnan Neja ya amince da rashin tsaro a jihar amma ya yi watsi da tasirinsa, yana mai bayyana hakan a matsayin “mara muhimmanci.” Ya ce gwamnatinsa na haɗa kai da jami’an tsaro domin share dazuzzukan da ke da hadari da kuma sanya ido kan wa’azin addini.
“Muna da karamar hukuma, Borgu, wacce ta fi yankin Kudu maso gabas gaba daya, tana da rijiyoyi, kuma an bar waɗannan filaye da daɗewa, sun zama masu haɗari. Ya kamata mu share ciyayi. Ban hana wa’azin bishara ba, kawai na ce duk wanda zai yi wa’azi ya kawo wa’azin a sake dubawa. Ko a Saudi Arabiya an yi. Domin kai limami ne ba ya nufin ka yi wa mutane wa’azi.”
Bago ya kuma ƙara jaddada goyon bayansa ga samar da ‘yan sandan jihar, yana mai cewa hakan zai ƙara kusantar da jama’a wajen aikin ‘yan sanda.
“Ni mai kare ‘yan sandan jihohi ne, babu wata karamar hukuma a Nijeriya da ba ta da ‘yan banga, to me ya sa ba za ku mayar da su ‘yan sanda ba? Ya kamata jama’a daga kowace ƙaramar hukuma ko unguwa su ɗauki mutanen da za su yi musu ‘yan sanda. Da ‘yan sandan jihohi za mu canza labari,” inji shi, yana kira ga Shugaba Tinubu da Majalisar Dokoki ta ƙasa da su gaggauta amincewa da ƙudirin ya zama doka.
