Daga AISHA ASAS
A cikin shekarun baya, ana kallon mace a matsayin mai kula da gida kawai; wadda aikinta ya tsaya ne kan girki, rainon yara da kula da miji. Amma sauyin zamani, tsadar rayuwa da kuma ƙalubalen tattalin arziki sun sauya wannan tunani a hankali, inda a yau dubban mata ke rungumar sana’o’i daban-daban domin tallafa wa kansu, iyalansu da ma al’umma baki ɗaya.
A kasuwanni, cikin unguwanni, a kafafen sada zumunta har ma cikin gidaje, ana samun ƙarin mata masu gudanar da sana’o’in da suka haɗa da dinki, kayan kwalliya, girki, kayan miya, sayar da kaya ta yanar gizo, noma, kiwo, gyaran gashi, harkokin koyarwa da sauran sana’o’in zamani. Wasu sun fara ne da ƙaramin jari, amma cikin lokaci suka zama masu dogaro da kai, har ma suke ɗaukar nauyin wasu iyalai.
Masana harkar zamantakewa sun bayyana cewa, wannan sauyi ba wai kawai yana taimaka wa mata ba ne, har ma yana rage raɗaɗin talauci a gidaje da dama.
Wani malamin tattalin arziki a Najeriya ya taɓa bayyana cewa, idan aka bai wa mace dama ta samun halal, to ana taimaka wa iyali baki ɗaya ne, domin mafi yawan mata na mayar da abin da suka samu ne wajen kula da gida da tarbiyyar yara.
A zahiri ma, a gidaje da dama, sana’ar mata ta zama wata hanya ta ceto rayuwa. Akwai yaran da suka ci gaba da zuwa makaranta saboda uwa na taimakawa wajen biyan kuɗin makaranta. Akwai iyalai da suka kauce wa kunyata ko tarin bashi saboda mace ta riƙe wata sana’a da ke kawo dan abin dogaro.
Sai dai duk da irin wannan ci gaba, har yanzu akwai wasu da ke kallon sana’ar mata da wani irin tunani na gargajiya. Wasu na ganin cewa idan mace ta fara samun kuɗi, za ta raina mijinta ko ta fita daga sahun masu biyayya. Wannan tunani ne da masana ke cewa ya samo asali daga rashin fahimtar ma’anar sana’a da rawar da mace ke takawa a rayuwar iyali.
Masana ilimin zamantakewa sun bayyana cewa mace mai tarbiyya ba ta amfani da sana’a wajen rushe gida, illa tana amfani da ita wajen ƙarfafa zaman lafiya da taimakawa iyali. Domin mafi yawan mata na fin maida hankali ne wajen warware matsalolin gida fiye da nuna iko ko jayayya.
A ɓangaren addini kuwa, malamai da dama sun jaddada cewa, Musulunci bai hana mace yin sana’a ba muddin tana kiyaye dokokin addini da mutuncinta.
Tarihin Musulunci ya nuna cewa Khadija bint Khuwaylid ta kasance babbar ‘yar kasuwa kafin aurenta da Annabi Muhammad (SAW), kuma hakan bai rage mata daraja ko mutunci ba.
Malamai sun ce, abin da addini ya fi maida hankali a kai shi ne halalcin sana’ar, tsafta wajen mu’amala da kuma kiyaye tarbiyya. Saboda haka sana’ar da mace za ta yi cikin gaskiya da kamun kai na daga cikin hanyoyin neman halal da addini ya amince da su.
ɗaya daga cikin manyan matsalolin da ke hana wasu mata shiga sana’a su ne, tsoron fara abu da ƙaramin jari. Amma masana harkar kasuwanci na cewa, babu babbar sana’ar da ba ta fara da ƙarami ba. Wasu daga cikin shahararrun ‘yan kasuwa mata a duniya sun fara ne daga ɗakunansu ko ƙaramin teburi a kasuwa kafin daga baya su zama manyan masu arziki.
Fitacciyar ‘yar kasuwar Amurka Oprah Winfrey ta taɓa cewa, mace mai dogaro da kanta tana da wani irin kwarin gwiwa da ke sauya rayuwarta baki ɗaya. Ita kuwa fitacciyar marubuciya kuma mai fafutukar kare hakkin mata Chimamanda Ngozi Adichie ta sha bayyana muhimmancin bai wa mata dama su bunƙasa kansu ta hanyar ilimi da sana’a domin su samu cikakken matsayi a rayuwa.
A Najeriya ma, ana ƙara ganin mata da dama suna zama abin koyi saboda sana’o’insu. Wasu daga cikinsu sun fara ne da kayan miya ko dinki a gida, amma yau sun mallaki kamfanoni tare da ɗaukar ma’aikata masu yawa. Wannan na nuna cewa, sana’a ba kawai hanyar samun kuɗi ba ce, hanya ce ta gina kai da samar da ci gaba.
Sai dai masana sun yi gargadin cewa, akwai buƙatar mata su yi taka-tsantsan kada sana’a ta ɗauke musu hankali daga kula da gida da tarbiyyar yara. Domin nasarar mace a rayuwa ba wai yawan kuɗin da take samu kaɗai ba ne, har da yadda take iya haɗa sana’a da kula da iyalinta.
Haka kuma an yi kira ga mazaje da su riƙa bai wa matansu goyon baya maimakon hana su neman halal. Masana iyali sun bayyana cewa, gidajen da miji da mata ke taimaka wa juna cikin fahimta su ne suka fi samun kwanciyar hankali da ci gaba.
Iyaye ma na da rawar takawa wajen koya wa ‘ya’yansu mata sana’a tun suna ƙanana. A cewar masana tarbiyya, koyon sana’a tun da wuri na taimaka wa mace ta taso da tunanin dogaro da kai, haƙuri da jajircewa, tare da rage fazawa cikin wasu matsalolin rayuwa da rashin aikin yi ke jawowa.
A ɓangaren gwamnati kuwa, masana tattalin arziki sun yi kira da a ƙara zuba jari wajen horas da mata sana’o’i da ba su tallafin jari. Sun ce idan aka ƙarfafa mata, tattalin arzikin ƙasa ma zai bunƙasa, domin mata na daga cikin manyan ginshikan ci gaban al’umma.
A yau duniya ta canza. Rayuwa na ƙara tsada, buƙatu na ƙaruwa, yayin da ƙalubalen tattalin arziki ke ƙaruwa a gidaje da dama. Saboda haka, sana’a ga mace ba wani abin kunya ba ne, kuma ba alamar gazawar miji ba ce. A maimakon haka, wata hanya ce ta taimakon kai, kare mutuncin iyali da gina makomar yara.
Daga ƙarshe mu san cewa, mace mai sana’a mai tarbiyya na iya zama haske a gidanta da al’ummarta. Domin idan mace ta samu hanyar halal cikin mutunci da kamun kai, to tana taimaka wa kanta ne, tana kuma taimaka wa al’umma baki ɗaya.
Ku kama sana’a mata. Domin sana’a ba ta rage wa mace daraja, a mafi yawan lokuta ma tana ƙara mata mutunci, da damar taimakon iyalinta cikin alfahari da girmamawa.
