Daga SANI AHMAD GIWA a Abuja
Kamfanonin samar da wutar lantarki a ƙasa (GenCos) sun ɗora alhakin durƙushewar baya-bayan nan da cibiyar lantarki ta ƙasa ke yi akan daina samar da gas, saboda bashin sama da Naira tiriliyan biyu.
Ku tuna cewa an jefa Nijeriya cikin duhu, wanda hakan ya sanya ta zama sau 12 na rushewar babban layin a shekarar 2024 kaɗai.
Lamarin ya faru ne da misalin ƙarfe 1:36 na ranar Laraba, kamar yadda Kamfanin Rarraba Wutar Lantarki ta Jos ya bayyana.
Da take jawabi a wata hira da jaridar The PUNCH, babbar jami’ar kamfanonin samar da wutar lantarki, Dakta Joy Ogaji, ta bayyana cewa rugujewar ya biyo bayan dakatar da samar da iskar gas da kamfanonin da ke samar da iskar gas suka yi wa kamfanonin samar da wutar lantarki domin samar da wutar lantarki rashin biyan basussukan da aka tara daga kayayyakin da suka gabata.
Ya jaddada cewa, kamfanonin da ke samar da iskar gas sun sanar da dukkanin GenCos kan dakatar da samar da iskar gas.
Dokta Ogaji ya bayyana cewa an sanar da dukkan hukumomin da abin ya shafa ciki har da fadar shugaban ƙasa halin da ake ciki a yanzu kuma suna jiran matakan da suka dace.
Ta ƙara da cewa bashin da ya haura tiriliyan 2 a farkon wannan shekarar ya ƙaru zuwa tiriliyan N2.7.
Ta ce, “Ba maganar NMDPRA ta ba da umarni ba. Tuni dai suka dakatar da samar da iskar gas ga kamfanonin da ke samar da wutar lantarki.
“Su (masu samar da iskar gas) sun dakatar da samar da iskar gas. Sun riga sun sanar da gencos ɗinmu cewa ba za su sake samar da iskar gas ba har sai an daidaita abin da ya dace kuma bai faru ba a yau.
“Mun shaida wa Hukumar Kula da Wutar Lantarki ta Nijeriya, sun riga sun san halin da ake ciki. Babu wanda zai ce bai sani ba; Minista ya sani, kuma fadar shugaban ƙasa ta sani.
“Jimlar bashin yanzu ya ƙaru zuwa sama da N2.7tn kuma kun san cewa kashi 70 na thermal Gencos invoice gas ne.
“Sun kasance suna biyan kuɗi kaɗan. Don haka, idan sun biya mu kashi tara, sai kawai mu lissafta kashi tara na iskar gas ɗinmu mu aika wa mai samar da iskar gas domin ita ce kaɗai hanyar tsira. Duk muna cikin talaucin da NBET ke yi mana.”
Hakazalika, a wani saƙo da hukumar ta fitar a shafinta na Tuwita a ranar Laraba, ta yi iƙirarin cewa za a katse wutar lantarki saboda zargin da NMDPRA ta bayar na dakatar da samar da iskar gas ga GENCOs masu lamuni.
Sanarwar ta shafin Tiwita ta danganta matakin da sama da Naira tiriliyan 2 na basussukan da aka gada da gwamnatin tarayya da GENCOs ke bin masu samar da iskar gas, wanda ta ce ya kawo cikas ga ayyukan.
Sai dai Hukumar Kula da Man Fetur ta Nijeriya (NMDPRA) ta musanta bayar da umarni ga dillalan iskar gas na dakatar da samar da iskar gas ga Kamfanonin GenCos, kan bashin Naira tiriliyan biyu.
“Ba shi da wani tasiri a kan bayanan da aka raba a wani taron masu ruwa da tsaki na kwanan nan da aka gudanar a Legas tsakanin Hukumar, OPTS, IPPG, da sauran masu ruwa da tsaki a harkar mai da iskar gas.
“Manufar haɗakar ita ce wayar da kan masu ruwa da tsaki a kan buƙatu, dama, da fa’idojin da ke da alaƙa da aiwatar da lasisin samar da kayayyaki kamar yadda sashi na 142 da 197 na Dokar Masana’antar Man Fetur (PIA) 2021 ta tanada.
“Hakan ya biyo bayan taron masu ruwa da tsaki da aka yi a hedkwatar kamfanin NMDPRA da ke Abuja a ranar 27 ga Nuwamba, 2024.
“Hukumar tana so ta tabbatar wa masu ruwa da tsakinmu da kuma sauran jama’a cewa babu wani lokaci da aka yi karyar karya a wajen taron da kuma a ko’ina, kuma ana shawarce su da su yi watsi da littafin gaba daya domin ana kokarin ganin an samar da kayayyakin. kuma rarraba iskar gas da albarkatun man fetur don kawo ƙarshen masu amfani da su ba su da matsala kuma ba su da tabbas yayin da muke shiga lokacin bukukuwa da kuma duk cikin shekara mai zuwa 2025,” inji NMDPRA.
