“Ta jagoranci ɗaruruwan matasa, musamman mata masu sha’awar aikin jarida.”
(Ci gaba daga makon jiya)
Daga AISHA ASAS
A tarihin Najeriya, akwai matan da ba a auna girmansu da muƙaman da suka riƙe ko lambobin yabo da suka samu. Ana ci gaba da tuna su ne saboda irin tasirin da suka bari a rayuwar jama’a da kuma sauye-sauyen da suka haifar. Bilkisu Yusuf na daga cikin irin waɗannan fitattun mutane.
A wannan makon, shafin Gimbiya ya ci gaba da waiwayar rayuwa da gudunmawar wannan fitacciyar ‘yar jarida wadda ta zama abin koyi ga tsararraki masu zuwa. Bilkisu Yusuf ba kawai gogaggiyar edita ba ce; mace ce da ta haɗa ilimi, ƙwarewa da jajircewa wajen amfani da alƙalami a matsayin hanyar yi wa al’umma hidima.
A lokacin da manyan muƙamai a ɗakunan labarai suka kasance kusan mallakin maza kaɗai, Bilkisu Yusuf ta fito da ƙwazo da ƙwarewar da suka karya wannan tunani. Ta tabbatar a aikace cewa shugabanci a aikin jarida bai dogara da jinsi, sai dai da ilimi, gogewa, hangen nesa da riƙon amana.
A tsawon shekarun da ta yi tana aikin jarida, ta gina suna mai ɗorewa saboda yadda take mutunta gaskiya, bin ƙa’idodin sana’a da kuma rashin karkata wajen gudanar da aikinta. Wannan ne ya sa ta samu karɓuwa a tsakanin abokan aiki, masu karatu da kuma shugabannin masana’antar yaɗa labarai.
Sai dai tasirin Bilkisu Yusuf bai tsaya a cikin ɗakunan labarai ba. Ta fahimci cewa aikin jarida ba rubuta labarai kawai yake nufi ba; wata babbar hanya ce ta wayar da kan jama’a, kare muradun talakawa da kuma tunasar da masu mulki nauyin da ke kansu. Wannan fahimta ta sa ta faɗaɗa aikinta zuwa fannonin raya al’umma, kare haƙƙin mata, bunƙasa ilimi, ƙarfafa dimokuraɗiyya da kuma inganta zaman lafiya.
Ta kuma kasance cikin mutanen da suka yi imanin cewa ci gaban Najeriya ba zai tabbata ba sai an ba mata da matasa damar taka rawar gani wajen gina ƙasa. Saboda haka, ta kasance mai ƙarfafa gwiwar matasa masu sha’awar aikin jarida, musamman mata, tana ba su shawara tare da ƙarfafa musu gwiwar shiga aikin da a wancan lokaci ba mata da yawa ke shiga ba.
Gogewarta a aikin jarida da kuma ayyukan ƙungiyoyin fararen hula ta buɗe mata ƙofofin shiga manyan matakan hidimar ƙasa. Daga bisani aka naɗa ta a matsayin Mai Ba Shugaban ƙasa Shawara kan Harkokin ƙasa da ƙasa, inda ta yi amfani da iliminta da fahimtarta kan al’amuran duniya wajen ba da gudunmawa ga tsara manufofin ƙasa.
Ko da ta shiga gwamnati, ba ta kauce wa ƙa’idodin da ta shahara da su ba. Ta ci gaba da jaddada muhimmancin gaskiya, riƙon amana da mutunta bambance-bambancen addini da ƙabila. A ganinta, ƙasa mai ɗorewar zaman lafiya ita ce wadda ‘ya’yanta ke sauraron juna, suna tattaunawa maimakon rungumar rikici.
Wannan ne ya sa aka daina kallon Bilkisu Yusuf a matsayin fitacciyar ‘yar jarida kawai. Ta zama murya mai hikima a muhawarar al’amuran ƙasa, mace mai neman haɗin kai da kuma shugabar da ta sadaukar da rayuwarta wajen ganin al’umma ta samu ci gaba.
Ta rufe idanunta a ƙasa mai tsarki, amma tarihinta ya ci gaba da rayuwa:
Duk da ɗimbin nauyin da ke kanta a aikace, Bilkisu Yusuf ta kasance mai ba iyalinta muhimmanci. Ta fara aure da Alhaji Sanusi Ciroma Yusuf, wanda daga baya ya zama Babban Alƙali. Allah Ya albarkaci aurensu da ‘ya’ya biyu, Moshood Sanusi Yusuf da Nana Fatima. Bayan rabuwar auren, daga baya ta auri Mustapha Bintube, inda ta ci gaba da rayuwarta cikin hidimar al’umma da kuma ayyukan addini.
Waɗanda suka yi mu’amala da ita sun sha bayyana cewa ibada ta kasance ginshiƙin rayuwarta. Ta kasance Musulma mai tsananin kishin addini, kuma ta sauke farali sau da dama. Saboda mutuncinta da kuma gogewar da ta samu wajen kula da harkokin alhazai, Hukumar Alhazai ta Najeriya ta riƙa ba ta amanar jagorantar tawagar mata mahajjata zuwa ƙasa mai tsarki.
Sai dai babu wanda ya yi hasashen cewa ɗaya daga cikin waɗannan tafiye-tafiyen Hajji zai kasance na ƙarshe a rayuwarta.
A watan Satumban shekarar 2015 ne Bilkisu Yusuf ta sake samun damar sauke farali tare da dubban alhazan Najeriya. Kamar yadda aka saba a duk shekara, miliyoyin Musulmi daga sassa daban-daban na duniya sun hallara a Makka domin gudanar da ibadar Hajji cikin kwanciyar hankali da fatan komawa gida lafiya.
Saidai safiyar ranar 24 ga Satumba ta sauya komai. A Mina, yayin da alhazai ke gudanar da ɗaya daga cikin muhimman rukunan Hajji, aka samu mummunan turmutsutsu da ya jawo asarar rayuka masu yawa. Lamarin ya kasance ɗaya daga cikin mafi muni da aka taɓa fuskanta a tarihin aikin Hajji. Dubban mahajjata daga ƙasashe daban-daban sun rasa rayukansu, ciki har da ɗaruruwan ‘yan Najeriya.
Bilkisu Yusuf na cikin waɗanda suka rasu a wannan ibada. Labarin mutuwarta ya bazu cikin sauri, ya kuma jefa iyalanta, abokan aikinta da ɗaukacin ma’aikatan aikin jarida cikin alhini. Mutane da dama sun bayyana cewa sun yi rashin mace wadda ta sadaukar da rayuwarta wajen faɗin gaskiya da yi wa al’umma hidima.
Daga cikin waɗanda suka yi alhinin rasuwarta har da shugaban ƙasa na lokacin, Muhammadu Buhari. A cikin saƙon ta’aziyyarsa, ya bayyana Bilkisu Yusuf a matsayin gogaggiyar edita, ƙwararriyar marubuciya kuma mace da ta taka muhimmiyar rawa wajen ɗaga martabar aikin jarida a Najeriya. Ya ce ƙwarewarta, gaskiyarta da riƙon amanarta sun kasance abin alfahari ga ƙasar.
Shahararren masanin siyasa, Farfesa Jibrin Ibrahim, shi ma ya bayyana rasuwarta a matsayin babban rashi ga Najeriya. A cewarsa, Bilkisu Yusuf mace ce mai tausayi, mai kishin addini kuma ƙwararriyar ‘yar jarida wadda ta sadaukar da rayuwarta wajen bautar Allah da hidimar al’umma.
Tsohuwar Ministar Ilimi, Dakta Oby Ezekwesili, ta tuna da ita a matsayin jagorar da ba ta gajiya wajen fafutukar ganin yara, musamman ‘yan mata, sun samu ingantaccen ilimi. Ta ce Najeriya ta yi rashin ɗaya daga cikin muryoyin da suka kasance masu tsayawa kan abin da suka yi imani da shi, ko da hakan zai jawo musu ƙalubale.
Shi kuwa Aliyu Muktar, wanda suka yi aiki tare tsawon shekaru, ya ce Bilkisu Yusuf ta shahara da tawali’u, gaskiya da jajircewa. Ya bayyana cewa ba ta taɓa yin shiru idan ta ga ana tauye haƙƙin mutane ko kuma ana aikata abin da ya saɓa wa gaskiya.
Har yau, duk lokacin da ake waiwayar tarihin aikin jarida a Najeriya, sunan Bilkisu Yusuf na daga cikin fitattun sunayen da ba za a iya tsallakewa ba. Ta kasance cikin matan farko da suka kai ga manyan mukaman edita a lokacin da hakan ba abu ne mai sauƙi ba. Wannan nasara ta buɗe ƙofa ga mata da dama da suka biyo bayanta, tare da tabbatar musu cewa ƙwarewa da jajircewa na iya rusa duk wata katangar wariya.
Baya ga aikin jarida, ta taka rawa a ayyukan ƙungiyoyin fararen hula, ta goyi bayan shirye-shiryen bunƙasa ilimi da kiwon lafiya, ta ba da gudunmawa wajen ƙarfafa dimokuraɗiyya, sannan ta yi aiki tuƙuru wajen inganta fahimtar juna tsakanin mabiya addinai da ƙabilu daban-daban.
Gudunmawar da ta bayar ta sa aka haɗa tarihinta cikin littafin ‘Nigerian Journalism’ na Mike Awoyinfa da Dimgba Igwe, littafin da ya tattaro tarihin fitattun ‘yan jaridar Najeriya da suka taka rawa wajen bunƙasa wannan aiki.
Amma watakila babban abin da Bilkisu Yusuf ta bari ba littattafai ko lambobin yabo ba ne. Gadonta yana rayuwa ne a cikin mutanen da ta horar, matasan da ta ƙarfafa wa gwiwa da kuma mata da suka samu ƙarfin gwiwar shiga aikin jarida saboda abin da ta nuna a aikace.
Ta tabbatar cewa aikin jarida ba hanya ce ta neman suna ko iko kawai ba. A gare ta, amana ce da ke buƙatar gaskiya, adalci da kishin al’umma. Wannan ne ya sa har yanzu ake ci gaba da ambaton sunanta cikin girmamawa a ɗakunan labarai, cibiyoyin ilimi da kuma tarukan ƙwararrun ‘yan jarida.
Matasa masu sha’awar wannan aiki na ci gaba da nazarin tarihinta domin fahimtar cewa samun nasara ba ya ta’allaka ga baiwa kaɗai ba. Yana buƙatar ilimi, jajircewa, riƙon amana da kuma juriyar fuskantar ƙalubale. Haka kuma, mata masu neman shugabanci na kallon rayuwarta a matsayin hujja cewa babu wani matsayi da bai kamata mace ta kai ba idan ta mallaki ƙwarewa da himma.
Bilkisu Yusuf ta cika ne tana gudanar da ibadar Hajji a ƙasa mai tsarki, tasirin rayuwarta kuwa bai ƙare ba har kawo yanzu. ƙofofin da ta buɗe wa mata, ƙa’idodin da ta tsaya a kansu da kuma hidimar da ta yi wa ƙasa sun ci gaba da zama abin koyi ga masu zuwa bayanta.
Saboda haka, tarihin Bilkisu Yusuf ba tarihin fitacciyar ‘yar jarida kaɗai ba ne. Tarihin mace ce da ta yi amfani da ilimi, alƙalami da kyakkyawar niyya wajen sauya rayuwar mutane da kuma nuna cewa kalma, idan aka yi amfani da ita cikin gaskiya da adalci, na iya gina al’umma fiye da yadda ƙarfin iko kaɗai zai iya yi.
