Dag BILKISU YUSUF ALI
Ka taɓa jin kamar kwanakin ka suna tafiya cikin sauri, amma kai ba ka cimma komai ba? Wannan shi ne alamar rashin amfani da lokaci yadda ya kamata matsalar da take shafar miliyoyin mutane a duniya, tana jawo damuwa, rashin nasara, da wahalhalu marar misaltuwa.
Lokaci shi ne mafi mahimmancin albarkatun da ɗan Adam ya ke da shi. Kowa na da sa’a 24 a rana, amma yadda mutum ke amfani da wannan lokaci shi ke bambanta tsakanin nasara da rashin nasara a rayuwa.
Lokaci abu ne mai tafiya ba tare da dakatawa ba. Ba za a iya dawo da lokaci da aka watsar ba, don haka yana da muhimmanci sosai mu fahimci yadda zamu sarrafa shi.
Peter Drucker, fitaccen masani, ya kan ya ce, “lokaci shine alfanu mafi ƙarancin samu, wanda idan ba a kula wajen tafiyar da shi ba, babu abin da za a iya tafiyarwa.” Wannan na nufin idan ba mu kula da lokaci ba, ba za mu iya samun nasara ko cigaba ba.
Illolin rashin amfani da lokaci:
1. Ayyuka ba sa cika kuma sakamako mai kyau yana raguwa.
Ba ka tsara lokacin aiki? Za ka tarar da kanka kana ƙoƙarin yin abubuwa a lokaci guda, amma ba za ka iya cimma komai ba da kyau. Wannan yana haifar da jin gajiya da rashin jin daɗin kanka.
2. Damuwar zuciya da tashin hankali.
Lokacin da ka kasa tsara rayuwarka, damuwa da tashin hankali na ƙaruwa. Rashin bacci da gajiya, da ƙuncin zuciya suna hawa kai. Wannan zai iya jefa ka cikin matsalolin lafiya da damuwa.
3. Zama mai rashin lokacin hutu da jin daɗi.
Rashin tsari yana sa ka rasa lokacin hutawa da jin daɗin jikinka. Wannan yana haifar da rashin kuzari da kuma raguwa a cikin aikin yau da kullum.
4. Rashin kulawa da iyalinka da abokai.
Idan ka yi ƙasa wajen tsara lokaci, iyali da abokai za su ji kamar ba ka damu da su ba. Wannan na iya haifar da rashin jituwa da ƙara haifar da zaman banza.
5. Rashin samun nasarar rayuwa.
Idan ba ka sarrafa lokacinka ba, burin rayuwarka zai ruguje. Za ka ji kamar kana tafiya a wuri ɗaya ba tare da ci gaba ba.
Dalilan rashin iya amfani da lokaci:
1. Rashin sanin muhimmancin lokaci.
2. Shagala da abubuwan da ba su da amfani.
3. Rashin burin rayuwa ko tsari mai kyau.
4. Dogaro da kafofin watsa labarai marasa amfani.
5. Rashin horo da koyon yadda ake tsara lokaci.
Amfanin iya amfani da lokaci:
Inganci da Tasiri: Aiki da tsari yana taimaka maka ka zama mai tasiri da kwarewa.
Rage Damuwar Zuciya: Tsarin lokaci yana rage tashin hankali da damuwa.
Karin daraja da girmamawa a idon al’umma: Mutane na ganin masu tsara lokaci a matsayin masu kwarewa da nagarta.
Yadda za ka zama zakaran lokaci:
Hanyoyi bakwai masu sauƙi don fara yi wa rayuwarka gyara:
1. Yin jadawalin ayyuka:
Rubuta abin da za ka yi a kowace rana. Wannan zai baka damar ganin ayyukan da suka fi muhimmanci.
2. Saita burin rayuwa:
Koyi menene burinka na gaske, ka tsara lokaci domin cimma su.
3. Ka guji shagala:
Kasance mai nisantar abubuwan da ke ɓata maka lokaci kamar wayar hannu, talabijin ba tare da amfani ba.
4. Ka raba lokaci tsakanin aiki da hutu:
Ka tabbatar kana samun lokacin hutawa domin sabunta ƙarfi da hutun kwakwalwa.
5. Yin ayyuka a lokacin da ka fi jin ƙarfi:
Ka san lokacin da jikinka ke da ƙarfi, ka yi amfani da wannan lokacin wajen yin abubuwan da suka fi muhimmanci.
6. Koyi daga masu nasara:
Karanta yadda fitattun mutane suka tsara lokacinsu, ka yi koyi da su.
7. Duba ayyukanka kowane dare:
Ka kalli yadda ka yi amfani da lokaci a yau, ka yi shiri don gobe mafi kyau
Lokaci abu ne mai muhimmanci, amma mai saurin ƙarewa. Kada ka bari rashin amfani da lokaci ya ɓata maka rayuwa. Ka ɗauki mataki a yau, ka tsara rayuwarka da kyau, domin:
“Lokaci ba ya jira wanda ya jinkirta, ka yi amfani da shi kafin ya ƙare.”
Ka fara yanzu, ka ga yadda rayuwarka za ta canza gaba ɗaya!
Manazarta:
1. Covey, Stephen R. The 7 Habits of Highly Effectiɓe People. Free Press, 1989.
2. Drucker, Peter F. The Effectiɓe Eɗecutiɓe. Harper & Row, 1967.
3. American Psychological Association (APA). Time Management. APA.org
4. Forbes Magazine. How Successful People Manage Their Time. 2023.
