Daga SANI AHMAD GIWA a Abuja
Majalisar Wakilai ta bu ƙaci a gaggauta dakatar da Shugaban Hukumar Albarkatun Mai Na Ƙasa (NMDPRA), Farouk Ahmed, kan dambarwar hukumar da Matatar Man Ɗangote.
Ɗan Majalisar, Esosa Iyawe, ya bukaci Shugaba Bola Ahmed Tinubu ya dakatar da shugaban na NMDPRA har sai majalisar ta kammala bincike kan zargin almundhana da ake wa a hukumar na ba da lasisi ga kamfanonin da ke shigo da man dizel mara inganci Nijeriya daga ƙasashen waje.
Honorabul Esosa Iyawe ya ce dakatar da shugaban na NMDPRA na da muhimmanci saboda katoɓarar da ya yi, cewa man dizel ɗin da Matatar Ɗangote ke samarwa ba shi da inganci idan aka kwatanta da wanda ake shigo da shi daga ƙasashen waje.
Honorabul Esosa Iyawe ya ƙara da cewa, “zargin da ake wa NMDPRA na bayar da lasisi ga masu shigo da man dizel mai ɗauke da sinadarin Sulphur fiye da kima zuwa Nijeriya da kuma amfani da shi a ƙasar babban ha ɗari ne ga lafiyar al’umma, da kuma asara a ɓangaren tattalin arziki.
“Katoɓarar shugaban na NMDPRA, wanda tuni bincike ya ƙaryata, ya fusata ’yan Naijeriya, har suna zargin jami’in da yin zagon ƙasa ga matatun mai na cikin gida.
“Yadda ya dage cewa a ci gaba da shigo da mai daga ƙasashen waje zangon ƙasa ne ga tattalin arzikin ƙasa.
“Sannan gwajin da aka gudanar ya nuna man da ake shigowa da shi na ɗauke da sinadari (Sulphur) da ke da ha ɗarin gaske fiye da kima,” in ji shi kamar yadda kafar The Nation ta ruwaito.
Ana iya tuna cewa a wata tattaunawa da manema labarai a Fadar Shugaban Ƙasa, Farouk Ahmed, ya yi zargin cewa man dizel ɗin Matatar Ɗangote na ɗauke da sinadarin Sulphur da ya haura 1,200ppm, na ƙasashen wajen kuma bai haura 650ppm ba.
650 shi ne adadin Sulphur da NMDPRA ta ƙayyade wa matatun cikin gida a Nijeriya zuwa shekarar 2025, kamar yadda ƙungiyar ECOWAS ta ƙayyade da nufin rage fitar da gurɓataccen haya ƙi da kuma kare muhalli.
Sai dai sakamakon gwajin da aka gudanar kan man dizel ɗin da Matatar Ɗangote da na ƙasashen wajen ya nuna ingancin na Ɗangote sa zarce na ƙasashen waje nesa ba kusa ba.
Sakamakon gwajin ya nuna Sulphur ɗin man dizel ɗin Ɗangote 87.6ppm ne, a yayin da samfurin na ƙasashen waje biyu da aka auna ke ɗauke da 1,8000ppm da kuma 2,000ppm.
Majalisar Wakilai na daga cikin wa ɗanda suka sanya ido a kan binciken da aka gudanar kan samfurin man dizel ɗin na Ɗangote da na ƙasashen waje.
Honorabul Esosa ya ce idan har babban jami’in gwamnati zai yi irin wannan katoɓarar ba tare da bincike ba, akwai alamar rashin ƙwarewa da kuma rashin kishin ƙasa, musamman a halin da ake ciki a Nijeriya a halin yanzu.
Ɗan Majalisar ya ja hankalin abokan aikinsa cewa duk makamashin da ke dauke da Sulphur wanda ke fitar da bakin haya ƙi sosai musamman daga man dizel, yana haddasa cutar kansa da cutar huhu sannan yana lalata injina da kuma gurɓata muhalli.
Shi ya sa ƙasashen duniya ke ɗaukar tsauraran matakai don rage adadinsa sosai, ta hanyar yin dokoki da ke wajabta wa masana’antu yin injina da makamashi mai ƙarancinsa domin kare lafiyar jama’a da kuma muhalli.
