Akwai lokuta a rayuwar ɗan adam da wahala kan haifi abin mamaki, da kuka kan zamo dariya. Wannan shi ne labarin yadda wani dare mai duhu a rayuwar ɗan Nijeriya ya zama hasken sabuwar fasahar da ke sauya duniyar bincike gaba ɗaya.
A lokacin da Kamil Bello Furƙan ya rasa aikin bincikensa da ya shafe watanni yana rubutawa, bai san cewa asarar nan za ta haifi abin da zai girgiza duniya ba. Amma da ya haɗa kai da abokinsa Lawal Habeeb, suka ƙirƙiri Tweakrr — wata sabuwar manhajar basirar wucin-gadi (AI) wadda ke yin abin da babu wata fasahar da za ta iya yi kafin ta: tana karanta takardun bincike kamar mutum, tana fahimtar ma’anar kowace sassa, sannan tana samo nassoshi da ambaton bayanai na gaskiya cikin daƙiƙu kaɗan.
Furƙan ya kwashe watanni da shekaru cikin bincike da rubutu, amma lokacin da ya gama, fasahar kwamfuta ta lalata aikin gaba ɗaya. Duk wani aiki da ya yi ya ɓace a cikin daƙiƙu. Sai dai wannan ba ƙarshen labarinsa ba ne, farkon rayuwarsa ce.
Da haɗin gwiwar Habeeb, suka juya raɗaɗin su zuwa ƙirƙira. Daga wannan ne aka ƙirƙiri Tweakrr — manhajar farko a duniya da ke yin ambato da lissafin nassoshi ta hanyar fahimtar ma’anar rubutu gaba ɗaya.
Ba kamar sauran AI ba, Tweakrr ba ta yin zato. Tana karantawa, tana fahimta, tana tabbatarwa, sannan tana tsara komai daidai gwargwado cikin lokaci kaɗan.
Fasahar da ta fito daga Nijeriya zuwa duniya:
Yanzu Tweakrr ta wuce Nijeriya — tana da masu amfani a Birtaniya, Jamus, Amurka da Iceland, inda ake tattaunawa da jami’o’in ƙasa da ƙasa domin haɗa ta cikin tsarin binciken su.
A Nijeriya ma, jami’o’i da dama suna shiga haɗin gwiwa da Tweakrr, inda kowane ɗalibi mai amfani da ita ke samar da ƙarin kuɗaɗe ga jami’ar da yake karatu. Wannan tsarin yana taimakawa wajen bunƙasa bincike da samun kuɗin shiga mai ɗorewa.
Da ribar da ta kai sama da kashi 90 cikin 100, Tweakrr ta zama ɗaya daga cikin fitattun fasahohin ilimi (EdTech) na Afirka da ke jan hankalin duniya.
“Ba wai muna gina manhaja ba ne kawai — muna ba wa bincike kwakwalwa ce”
A cewar Habeeb, manufar su ita ce sake fasalta yadda ake gudanar da binciken ilimi. “Ba kawai muna son yin abin da ke taimakawa ɗalibai ba — muna son mu gina abin da ke fahimtar bincike kamar yadda ɗan adam ke tunani,” inji shi.
A wani taron masana, tawagar Tweakrr ta gabatar da aikin fasahar, inda mutane suka kalli yadda manhajar ta karanta sakin layi, ta bambanta inda marubuci ya ƙirƙiri sabuwar fahimta, sannan ta fitar da nassoshi na ainihi daga takardun bincike — duka cikin daƙiƙu kaɗan.
Ga yawancin masana, wannan ba fasaha ba ce kawai — sauyi ne a tarihin ilimi.
Furƙan da Habeeb suna da buri mai sauƙi amma mai ƙarfi: su ga Tweakrr ta zama abin amfani a kowane jami’a a duniya, musamman a Afirka da Turai.
“Mun ƙirƙiri Tweakrr ne domin tabbatar da cewa babu wani ɗalibi da zai sake rasa aikin bincikensa saboda rashin ambato ko kuskuren nassoshi,” inji Furƙan.
Tweakrr ba kawai ta warware matsalar bincike ba — ta ba wa ɗalibai da malamai damar komawa kan abu mafi muhimmanci: tunanin bincike da ƙiraira.
Daga raɗaɗi zuwa nasara:
A ƙarshe, Tweakrr ta zama abin koyi daga Nijeriya zuwa duniya — abin da ya nuna cewa fasaha ba ta da iyaka idan aka haɗa ilimi da zuciya.
Daga cikin wani dare na raɗaɗi, matasa biyu daga Nijeriya sun ƙirƙiri wata manhaja da ke sake rubuta tarihin bincike — Tweakrr: kwakwalwar da ke taimaka wa ilimi tunani.
