Daga SANI AHMAD GIWA a Abuja
Ministan Yaɗa Labarai da Wayar da Kan Jama’a, Mohammed Idris, ya ce, Shugaba Tinubu na aiwatar da wasu tsare-tsare da sauye-sauye da aka tsara, domin magance kura-kuren da aka yi a baya, waɗanda suka karya tattalin arzikin ƙasar da kuma sanya Nijeriya kan turbar zama ƙasa mai ƙarfin tattalin arziki nan gaba kaɗan, inda hakan ba zai samu ba sai kowa ya yi sadaukarwa kuma an sha wahalar tare tamkar yadda gyarab karaya ya ke.
Idris ya bayyana haka ne a cikin jawabinsa a Abuja ranar Alhamis a wani taron manema labarai, domin bayyana ayyukan da aka shirya na cikar Nijeriya shekaru 64 da samun ’yancin kai.
“A ƙarƙashin jagorancin Shugaba Tinubu mai hangen nesa, mun ɓullo da tsare-tsare da sauye-sauye da nufin gyara kura-kuran da aka yi a baya da kuma mayar da Nijeriya matsayin mai ƙarfin tattalin arziki nan gaba kaɗan. Duk da halin da tattalin arzikin duniya ke ciki da kuma raɗaɗin wucin gadi da ke tare da wasu sauye-sauyen, shugaban ya ci gaba da mai da hankali kan ƙoƙarinsa na farfaɗo da tattalin arzikinmu da kuma maido da ƙasar kan turbar wadata da ci gaba mai ɗorewa,” inji shi.
Ministan ya bayyana cewa, a wani gagarumin yunƙuri na kawo sauyi ga ci gaban zamantakewa da tattalin arzikin karkara a Nijeriya, Shugaba Tinubu ya yi nasarar nema tare da samun gagarumin hukuncin kotun ƙoli da ya ba wa ƙananan hukumomi cin gashin kai.
Idris ya ce yanke shawara guda ɗaya ya tabbatar da cewa zaɓaɓɓun ƙananan hukumomi a yanzu suna da ikon sarrafa kasafin kuɗi kai tsaye, wanda zai inganta tsarin mulki da ci gaban ƙasa tare da ingantaccen aiki da riƙon sakainar kashin da ake wa ƙananan hukumomi.
“Bugu da ƙari, aiki da yawa yana tafiya wajen tabbatar da daidaiton tattalin arziki, daidaita tsarin musayar kuɗaɗen waje, sake fasalin tsarin haraji don inganta shi, da rage nauyi a kan ‘yan Nijeriya, sake mayar da ɓangaren man fetur da iskar gas ɗin mu don jawo sabbin jari, da ba da fifiko da faɗaɗa kuɗaɗen shiga na gwamnati,” inji shi.
Ministan ya ƙara da cewa sannu a hankali shugaban ƙasar yana jagorantar Nijeriya ta shiga wani yanayi na canjin makamashi na musamman ta hanyar ƙaddamar da shirin shugaban ƙasa na ciyar da ƙasar daga burbushin man fetur zuwa iskar iskar gas (CNG) a matsayin makamashin ababen hawa da injina.
Ya amince da cewa ci gaba da fitar da CNG da kayayyakin more rayuwa da ke da alaƙa da su yana rage tsadar sufuri ga ‘yan Nijeriya da kashi 60 cikin 100, da samar da ayyukan yi, da kuma jawo dubun-dubatar daloli a cikin gida da waje.
“Ta hanyoyi da yawa shugaban ƙasa ya mayar da hankali wajen sanya ƙarin kuɗi a aljihun al’ummar Nijeriya, da samar da hanyoyin samun ci gaba mai ɗorewa,” in ji shi.
Ministan, wanda ya ce bikin cika shekaru 64 da samun ‘yancin kai lokaci ne na tunani, biki, da sabunta fata, ya jaddada cewa ya zuwa yanzu Nijeriya ta nuna juriya, ƙarfi, iyawa, da kuma jajircewa wajen fuskantar ƙalubale masu tarin yawa.
Idris ya ce tun bayan samun ‘yancin kai a shekarar 1960, Nijeriya ta samu ci gaba daga kasa mai fata da ƙarfin da za ta iya zama babbar ƙasa a nahiyar Afirka kuma mai martaba a cikin al’ummar duniya kuma duk da ɗimbin ƙalubalen da ake fuskanta, al’ummar ƙasar na ƙara samun ƙarfi ta hanyar hangen nesa.
Ministan ya yi amfani da wannan dama wajen yaba wa ‘yan Nijeriya haƙuri da juriya da suka nuna a wannan lokaci mai matuƙar wahala a cikin ci gaban tattalin arzikin ƙasar, inda ya ce tafiya ta yi tsauri amma akwai haske a ƙarshen wannan rami.
Ya ce a kwanan nan ne majalisar zartaswa ta tarayya ta amince da ƙudirin Tsarin Kiwon Lafiyar Jama’a na ƙasa, yanzu ma’aikatar yaɗa labarai ta tarayya da wayar da kan jama’a ta ƙasa za ta fara aiwatar da wannan Yarjejeniyar a daidai lokacin da shugaban ƙasar ya ƙuduri aniyar bunƙasa ɗabi’u, ɗa’a, da kuma farfaɗo da al’adu.
“Yarjejeniyar za ta ƙarfafa ƙudurin cewa abubuwan da suka haɗe hankalin ƙasa da ƙasa, wajibcinmu ga ƙasarmu, da wajibcinta a gare mu – za su kasance masu ƙarfi fiye da abin da ke son raba mu,” inji shi.
Sakataren Gwamnatin Tarayya, Sanata George Akume ne ya ƙaddamar da shirye-shiryen bikin cika shekaru 64 da samun ’yancin kai, wanda ya samu halartar ministocin kasafi da tsare-tsare na tattalin arziki, Sanata Atiku Bagudu; Ministan Kuɗi da Gudanarwa na Tattalin Arziki, Mista Wale Edun; Ayyuka, Sanata Daɓe Umahi; Albarkatun Ruwa, Farfesa Joseph Utseɓ; Ilimi, Farfesa Tahir Mamman; Yawon Shaƙatawa, Lola Ade-John, Ayyuka na Musamman da Harkokin Gwamnati, Zaphaniah Jisalo da sauran manyan jami’an gwamnati da masu taimaka wa Shugaban ƙasa.
