Rahoto - Manhaja - Blueprint Hausa version

15 Sep

Zuwa ga matasa: Kada mu bar siyasa ta raba mu, mu mayar da ita hanyar gina ƙasarmu

ukarofiRahoto

Ya ku matasan Nijeriya, Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Ina rubuta wannan wasiƙa ne a gare ku a daidai lokacin da siyasar Nijeriya ke sake ɗaukar wani sabon salo, yayin da ake ƙara tunkarar babban zaɓen shekarar 2027. A hankali, gangamin siyasa na fara ƙamari, ’yan siyasa na fara neman goyon bayan jama’a, ƙungiyoyi na fara bayyana matsayinsu, yayin da kafafen sada zumunta ke ƙara zama filin muhawara da yaƙin neman zaɓe. A irin wannan lokaci ne ya kamata mu, matasa, mu tsaya mu yi tunani sosai. Domin gaskiyar magana ita ce: siyasa ba ta da matsala; abin da…

15 Sep

Sani Shawai: Kwararren ɗan jarida da dabarun hulɗa da jama’a mai tasiri

ukarofiRahoto

Daga IBRAHIM HAMISU a Kano Sani Kamaluddeen Shawai an haife shine a ranar 13 ga Maris, 1978, a Dawakin Tofa, Jihar Kano, Najeriya. Tun yana ƙarami a Sabon Gari, Dawaki, ya nuna sha’awar sa kan yaɗa labarai, sadarwa da hidimtawa al’umma, waɗanda daga baya suka zama ginshiƙan aikinsa a fannonin aikin jarida da hulɗa da jama’a. Tafiyar karatunsa ta haɗa tushen ilimin gida da kuma gogewar ƙasa da ƙasa, duk da cewa ya fito ne daga fannin kimiyya. Ya fara karatunsa a Makarantar Firamare ta Musamman ta Dawakin Tofa a shekarar 1989, daga bisani ya halarci Unity College, Karaye, ta…

15 Sep

Garkuwa: Yadda makarantu, wuraren ibada da masu sufuri suka tsaurara matakan tsaro

ukarofiRahoto

Daga MAHDI MUSA MUHAMMAD Makarantu, coci-coci da masu gudanar da harkokin sufuri a wasu sassan Nijeriya sun ƙara tsaurara matakan tsaro, sakamakon ƙara fargabar hare-haren ’yan ta’adda, ’yan bindiga da masu garkuwa da mutane. Wasu makarantu sun ƙara ɗaukar matakan kariya, ciki har da saka kyamarorin sa ido, ƙarfafa katangar makarantu, ƙara yawan jami’an tsaro da kuma samar da hanyoyin tserewa idan aka samu aukuwar wani hari. ɗaukar wazannan matakai na zuwa ne a daidai lokacin da ake ƙara nuna damuwa kan hare-haren da ake kai wa makarantu da sauran wuraren da ake ganin suna da rauni a faɗin ƙasar.…

15 Sep

Mu kori kamfen ɗin siyasar ƙabilanci a Arewa

ukarofiRahoto, Ra'ayi

Daga NASIRU ADAMU EL-HIKAYA ‘Yan siyasar da zallawa su ka so su zama iyayen gidansu, sun ƙi sauraronsu don haka su ka zama ‘yan barandar maciya bulus. Kowa ya san ba mahaluƙin da ya isa ya yi siyasar ƙabilanci a Arewar Musulmi ko ma a ce kokuwar Arewa kuma duk mai ƙoƙarin haka za ka taras ɗan barandar AIFOB ne. Zallawa ‘yan “GEN Z” ba ma abun da su ka sani sai makirci da a ke lakkana mu su. Kawai dama ba Hausawa ba ne balle su san cewa ba wanda ya isa ya raba Hausawa da musulunci da karyar…

09 Sep

Yadda Turawan mulkin mallaka suka canja tsarin Masarautun Hausa

ukarofiRahoto

Daga MAHDI MUSA MUHAMMAD Tarihin masarautun Hausa ba ya fara da zuwan Turawan mulkin mallaka ba ne. Tun kafin ƙafafun Birtaniya su taka ƙasar Hausa, akwai ingantaccen tsarin shugabanci da ya ginu a kan masarautu, sarakuna, hakimai, dagatai, masu unguwanni da sauran jami’an gargajiya. Bayan kafuwar Daular Usmaniyya a ƙarni na 19, tsarin ya ƙara samun wani sabon salo, inda Sarkin Musulmi na Sakkwato ya kasance a ƙololuwar sarauta, yayin da ɗaruruwan masarautu suka kasance ƙaraashin wannan daula. Sai dai zuwan Turawan mulkin mallaka a farkon ƙarni na 20 ya kawo babban sauyi. Turawan Birtaniya ba su rusa dukkan tsarin…

09 Sep

Kwalliya ko barazana: Lokacin da neman hasken fata ke zama haɗari

ukarofiRahoto

Daga AISHA ASAS Akwai lokacin da mace take kallon fuskarta a madubi, sai ta ga wani ɗan tabo, baƙin gwiwa, ƙuraje ko kuma canjin launin fata. Sai ta fara neman abin da zai sa fatar ta yi laushi, ta daidaita launinta ko kuma ta ƙara haske. Wani lokaci ma ba wata matsala ce take damunta ba; kawai ta ga wata ƙawarta ta canza launin fata, ko ta ga wata fitacciya a kafafen sada zumunta, sai ita ma ta ji tana son irin wannan canjin. A nan ne wata tambaya ke da matuƙar muhimmanci, wato ta yaushe neman kyau yake daina…

09 Sep

Dandalin shawara: Ina neman dabarun da zai sa saurayi ya dinga ba ni kuɗi ko ba yawa

ukarofiRahoto

Daga AISHA ASAS TAMBAYA: Assalamu alaikum. Aunty Aysha ya ki ke? Ya yara? Dan Allah shawara nake so a bani. Ina da saurayi, yana sona, ni ma kuma Ina son shi, ga shi iyaye na sun matsa min akan na fito da miji nai aure. Ni kuma na kasa gaya mai yanzu haka wancan sati akai auren ƙanwata yanzu sun ce in ban fito da miji nan da wata ɗaya ba, duk wanda suka zaɓa min shi zan aura. Ni kuma Ina son wancan, amma na kasa gaya mai, kuma shi wanda nake so bai ban kosisin kuɗi, bai taɓa…

09 Sep

Shaye-shaye da illolinsu ga matasa, lafiya da zamantakewa

ukarofiRahoto

Daga DR. BILKISU YUSUF ALI Ci gaba daga makon da ya gabata. Kamar yadda muka faro a makon da ya gabata, shaye-shaye na daga cikin manyan matsalolin da ke addabar al'ummomi da dama a duniya, musamman matasa. Matsalar tana shafar lafiyar jiki da ta kwakwalwa da ilimi da tattalin arziki da tsaro da zamantakewar al'umma. Wannan rubutu ta yi nazari kan ma'anar shaye-shaye da nau'o'insu, abubuwan da ke jawo matasa shiga shaye-shaye, illolinsu ga lafiyar mutum da zamantakewa, tare da hanyoyin kariya da magance matsalar. Bincike ya nuna cewa haɗin gwiwar iyaye da malamai da shugabannin addini, gwamnati da al'umma…

08 Sep

Yadda sabuwar allurar rigakafin Kansa ta ba masu cutar karsashi

ukarofiRahoto

Daga MAHDI MUSA MUHAMMAD Masu bincike a Amurka sun bayyana sakamako mai ƙarfafa gwiwa daga wani sabon nau’in allurar rigakafin kansa da ake keɓancewa ga kowane mara lafiya, wadda aka tsara domin taimakawa wajen hana melanoma, wani nau’in kansar fata, sake bayyana ko ya yaɗu bayan an cire ƙwayar kansar ta hanyar tiyata. Ana haɓaka allurar mai suna Intismeran Autogene ne ta haɗin gwiwar kamfanin fasahar kimiyyar halittu na Moderna da kamfanin magungunan kimiyyar halittu na Merck. An tsara maganin ne domin marasa lafiyar da ke da melanoma mai tsanani, musamman waɗanda aka yi wa tiyata aka cire ƙwayar kansar,…

05 Sep

An kori jami’an EFCC sama da 40 kan cin hanci — Olukoyede

ukarofiRahoto

Daga SANI AHMAD GIWA a Abuja Hukumar Yaƙi da Masu Karya Tattalin Arziki ta ƙasa (EFCC) ta ce ta kori fiye da ma’aikatanta 40 cikin shekaru biyu da rabi da suka gabata, sakamakon zargin cin hanci da sauran laifukan da suka shafi kuɗi. Shugaban hukumar, Ola Olukoyede, ne ya bayyana haka a Abuja yayin ganawarsa da shugabannin kafafen yaɗa labarai da ’yan jarida. Ya ce fiye da biyar daga cikin waɗanda aka kora na fuskantar shari’a, yayin da ake shirya takardun wasu domin gurfanar da su gaban kotu. Olukoyede ya ce matakin na daga cikin ƙoƙarin tabbatar da cewa jami’an…